การวิจัยเรื่อง เครือข่ายทางสังคมของผู้ที่มีอาการ สัมพันธ์กับเอดส์ในชุมชนชนบท มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ลักษณะเครือข่ายทางสังคมของผู้ที่มีอาการสัมพันธ์กับเอดส์ วิธีดำเนินการของชุมชนในการให้ความช่วยเหลือผู้ที่มีอาการ สัมพันธ์กับเอดส์และเงื่อนไข/ปัจจัยที่สนับสนุนชุมชนในการ ให้ความช่วยเหลือผู้ที่มีอาการสัมพันธ์กับเอดส์ วิธีการศึกษาวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยมีวิธี การเก็บรวบรวมข้อมูลหลายวิธีผสมผสานกัน ได้แก่ การสัมภาษณ์ อย่างเป็นทางการและไม่เป็นทางการ การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และไม่มีส่วนร่วมและการจัดกลุ่มสนทนา ผลของการศึกษาวิจัย สรุปได้ดังนี้ ชุมชนที่ศึกษาเป็นชุมชนชนบทภาคเหนือของประเทศไทย ประชาชนมีความสัมพันธ์กันอย่างเหนียวแน่น มีระบบเครือญาติ ในชุมชน มีวัฒนธรรมประเพณีที่ได้รับการถ่ายทอดกันมาจาก บรรพบุรุษหลงเหลือให้เห็น ดังนั้น เมื่อเกิดปัญหาขึ้นภายใน ชุมชน เช่น ปัญหาโรคเอดส์ ชุมชนจึงร่วมมือกันหาแนวทาง แก้ไขทำให้ผู้ที่มีอาการสัมพันธ์กับเอดส์ได้รับความช่วยเหลือ จากเครือข่ายทางสังคมของตน ซึ่งเริ่มต้นจากครอบครัว เครือญาติ เพื่อนบ้าน และองค์การภายในชุมชน ลักษณะเครือข่ายทางสังคมของผู้ที่มีอาการสัมพันธ์กับ เอดส์ แบ่งเป็น 2 ช่วงคือ ช่วงก่อนที่ชุมชนจะได้รับรู้เรื่อง โรคเอดส์อย่างถูกต้องและช่วงหลังจากที่ชุมชนได้รับรู้เรื่อง โรคเอดส์อย่างถูกต้องแล้ว พบว่า ลักษณะเครือข่ายทางสังคม ของผู้ที่มีอาการสัมพันธ์กับเอดส์กับครอบครัวไม่มีความแตกต่าง กัน ทั้งก่อนและหลังได้รับรู้เรื่องโรคเอดส์ ครอบครัวได้ให้ ความช่วยเหลือและดูแลเอาใจใส่ตลอดเวลา ส่วนเครือญาติ และเพื่อนบ้านในช่วงแรกเกิดความหวาดกลัวโรคเอดส์เนื่อง จากการได้รับรู้ในเรื่องโรคเอดส์อย่างไม่ถูกต้องจึงทำให้ เครือข่ายความสัมพันธ์ของเครือญาติและเพื่อนบ้านกับผู้ที่มี อาการสัมพันธ์กับเอดส์ห่างกันออกไปและกลับมาใกล้ชิดกันอีก หลังจากที่ได้รับรู้เรื่องโรคเอดส์อย่างถุกต้อง กลุ่มบุคคลภาย ในชุมชน ได้แก่ กลุ่มผู้นำ พระ อสม. กลุ่มหมอพื้นบ้าน กลุ่ม ผู้ที่มีอาการสัมพันธ์กับเอดส์มีความสัมพันธ์กับผู้ที่มีอาการสัมพันธ์ กับเอดส์อยู่ในเกณฑ์ดีและยิ่งดีขึ้นเมื่อได้รับรู้เรื่องโรคเอดส์ อย่างถูกต้อง ลักษณะเครือข่ายทางสังคมของผู้ที่มีอาการสัมพันธ์กับ เอดส์ ได้แก่ การพบปะพูดคุยกัน การแลกเปลี่ยนข่าวสาร ข้อมูลกัน การให้คำปรึกษาและให้กำลังใจโดยมีครอบครัว เป็นเครือข่ายระดับแรก รองลงมาได้แก่ เครือญาติ เพื่อนบ้าน ผู้นำและองค์กรทั้งภายในและภายนอกชุมชน โดยกลุ่มบุคคล ดังกล่าวมีวิธีการในการดำเนินการช่วยเหลือผู้ที่มีอาการสัมพันธ์ กับเอดส์ผ่านทางเครือข่ายทางสังคม วัฒนธรรมชุมชนที่มีการ ช่วยเหลือพึ่งพาอาศัยกันอยู่ตลอดเวลา สร้างเครือข่ายการให้ ความช่วยเหลือด้วยวิธีการหลายรูปแบบผสมผสานกันไป ทั้งการ ใช้สื่อบุคคล สื่อสิ่งพิมพ์และโสตทัศน์ ผ่านเวทีการแลกเปลี่ยน เรียนรู้ของชาวบ้านที่มีการถ่ายทอดข่าวสารข้อมูลในกลุ่มสมาชิก เกิดเครือข่ายการเรียนรู้ในการดำเนินการให้ความช่วยเหลือ ผู้ที่มีอาการสัมพันธ์กับเอดส์ ทั้งในแนวนอนและในแนวตั้ง เงื่อนไข/ปัจจัยที่สนับสนุนชุมชนในการให้ความช่วยเหลือ ผู้ที่มีอาการสัมพันธ์กับเอดส์ ได้แก่ ความสัมพันธ์ทางสังคม ระหว่างบุคคลและชุมชน วัฒนธรรมท้องถิ่น ความเป็นเครือญาติ การได้รับรู้ข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้อง ศักยภาพของผู้นำทั้งที่ เป็นทางการและไม่เป็นทางการที่เป็นแม่ข่ายสำคัญในการ เผยแพร่ข่าวสารข้อมูลเรื่องโรคเอดส์สู่ชุมชนร่วมกับองค์กร ชุมชนและการได้รับการสนับสนุนจากองค์กรภายนอกชุมชนที่ เข้ามาให้การรักษาพยาบาล และให้ความรู้เรื่องโรคเอดส์ ทำให้เกิดเครือข่ายการดูแลช่วยเหลือและอยู่ร่วมกับผู้ที่มี อาการสัมพันธ์กับเอดส์