ในการศึกษาได้ทำการทดลองปลูกถั่วเหลือง ในสภาพไร่นา ในดินร่วนปนทราย ชุดสันทราย ที่ศูนย์วิจัยพืชไร่เชียงใหม่ ในช่วงฤดูแล้งปี พ.ศ.2534-2535 เพื่อศึกษาอิทธิพลของการ ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนเสริมในช่วงเริ่มติดฝักต่อผลผลิต และคุณภาพของถั่วเหลือง 2 พันธุ์ ที่มีอายุการเจริญเติบโต แตกต่างกัน รวมทั้งผลกระทบของปุ๋ยเสริมต่อการตรึงไนโตรเจน จากอากาศ และประสิทธิภาพของการใช้ปุ๋ยในถั่วเหลืองดัง กล่าว การศึกษาใช้แผนการทดลองแบบ split-plot ใน randomized complete block จำนวน 4 ซ้ำ โดยมีพันธุ์ถั่วเหลือง 2 พันธุ์คือ นครสวรรค์ 1 (นว.1) และ สจ.5 เป็น main plot และมีปุ๋ยเสริมไนโตรเจนใส่ในระยะเริ่มติดฝัก (R~3~) 4 อัตราคือ 0 3 6 และ 9 กิโลกรัมไนโตรเจนต่อไร่ เป็น sub-plot ผลการศึกษาปรากฏว่าปุ๋ยเสริมแต่ละอัตราไม่มีอิทธิพล อย่างมีนัยสำคัญต่อการเพิ่มผลผลิตของถั่วเหลืองทั้ง 2 พันธุ์ อัตราปุ๋ยเสริม 0 3 6 และ 9 กิโลกรัมไนโตรเจนต่อ ไร่ ทำให้ถั่วเหลืองพันธุ์ นว.1 มีผลผลิต 195 229 257 และ 260 กิโลกรัม และพันธุ์ สจ. 5 มีผลผลิต 391 418 385 และ 430 กิโลกรัมต่อไร่ตามลำดับ การใส่ปุ๋ยเสริมมีผลทำให้ ถั่วเหลืองมีปริมาณไนโตรเจน ซัลเฟอร์ และโปรตีนในเมล็ด เพิ่มขึ้น แต่มีผลน้อยมากต่อเปอร์เซนต์น้ำมันความงอกของ เมล็ด ผลจากการติดตามการดูดใช้ปุ๋ยเสริมไนโตรเจนของถั่ว เหลืองด้วย 15 N ไอโซโทป เทคนิค พบว่าประสิทธิภาพการใช้ ปุ๋ย (% FUE) ในถั่วเหลืองพันธุ์ สจ.5 ซึ่งเป็นพันธุ์หนัก จะดีกว่าพันธุ์ นว.1 อย่างเด่นชัด เมื่อใช้ปุ๋ยเสริมใน อัตรา 3 กิโลกรัมไนโตรเจนต่อไร่ แต่เมื่อเพิ่มอัตราปุ๋ย สูงขึ้น ประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยดังกล่าวในพันธุ์ สจ.5 จะ ลดลงอย่างมาก ปละมีประสิทธิภาพที่ใกล้เคียงกับพันธุ์ นว.1 โดยที่ % FUE ของถั่วเหลืองพันธุ์ สจ.5 ที่อัตราปุ๋ยเสริม 3 6 และ 9 กิโลกรัมไนโตรเจนต่อไร่ เท่ากับ 88 52 และ 34 และของพันธุ์ นว.1 ที่อัตราปุ๋ยเสริมเดียวกันเท่ากับ 63 55 และ 32 ตามลำดับ จากการวิเคราะห์เปอร์เซ็นต์ยูริไอด์ สัมพัทธ์ พบว่าการใส่ปุ๋ยเสริมไนโตรเจนทำให้การตรึงไนโตร เจนอากาศของถั่วเหลืองทั้ง 2 พันธุ์ลดลง โดยเฉพาะอย่าง ยิ่งพันธุ์ นว.1 ซึ่งมีระยะสั้น การตรึงไนโตรเจนจะลดลง มากกว่าอย่างเห็นได้ชัด ส่วนพันธุ์ สจ.5 ซึ่งเป็น พันธุ์ที่มีอายุยาวกว่านั้น การตรึงไนโตรเจนจากอากาศจะ ลดลงเฉพาะในระยะแรก ๆ หลังการใส่ปุ๋ยเสริม หลังจากนั้น อิทธิพลของปุ๋ยเสริมจะลดลงและไม่กระทบต่อการตรึงมากนัก