การศึกษาผลของปริมาตรสารฉีดพ่นที่มีต่อประสิทธิภาพ ของสารกำจัดวัชพืชประเภทเลือกทำลายใบแคบในแปลงถั่วเหลือง ได้ทำการศึกษาโดยทำการทดลองออกเป็น 2 การทดลอง การทดลอง ที่ 1 ทำการศึกษาในสภาพแปลงปลูกถั่วเหลืองฤดูแล้ง (หลังการ เก็บเกี่ยวข้าว) โดยไม่มีการเตรียมดินก่อนการปลูก ระหว่าง เดือนมกราคม ถึงเดือนเมษายน 2536 และการทดลองที่ 2 ทำการศึกษาในสภาพการปลูกถั่วเหลืองฤดูฝน ซึ่งมีการเตรียม ดินก่อนการปลูก ระหว่างเดือนมิถุนายน ถึงเดือนตุลาคม 2536 ซึ่งทั้ง 2 การทดลอง ทำการศึกษาในแปลงทดสอบของภาควิชา พืชไร่ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ใช้ถั่วเหลือง พันธุ์ สจ.4 วางแผนการทดลองแบบ Factorial Experiment in a Randomized Complete Block Design จำนวน 4 ซ้ำ มี 2 ปัจจัยหลัก โดยปัจจัย A เป็นปริมาตรสารฉีดพ่น 2 อัตรา คือ ปริมาตรสารฉีดพ่น 5 ลิตรต่อไร่ ใช้เครื่องฉีดแบบติด เครื่องยนต์สะพายหลัง และปริมาตรสารฉีดพ่น 80 ลิตรต่อไร่ ใช้ถังฉีดแบบโยกสะพายหลัง ปัจจัย B เป็นชนิดของสารกำจัด วัชพืชประเภทเลือกทำลายใบแคบ 4 ชนิด คือ สารกำจัดวัชพืช fenoxaprop-p-ethyl ((R)-2-[4-chloro-1,3-benzo- xazol-2-yloxy] propionic acid) อัตรา 16.0 กรัมสาร ออกฤทธิ์ต่อไร่ สาร fluazifop-p-butyl ((R)-2-[4-(5- trifluoromethyl-2-pyridyloxy) phenoxy] propionic acid) อัตรา 24.0 กรัมสารออกฤทธิ์ต่อไร่ สาร haloxyfop-methyl ((RS) -2-[4-(3-chloro-5-trifluoromethyl-2-pyridyloxy)phenoxy] propionic acid) อัตรา 20.0 กรัมสารออกฤทธิ์ต่อไร่ และสาร quizalofop-p-terfuryl ((R)-2-[4-(6-chloroquinoxalin- 2yloxy)phenoxy]propionic acid) อัตรา 12.0 กรัมสาร ออกฤทธิ์ต่อไร่ ทำการฉีดพ่นหลังการปลูกถั่วเหลือง 21 วัน โดย เปรียบเทียบกับแปลงที่กำจัดวัชพืชด้วยมือ 2 ครั้งเมื่อถั่วเหลือง อายุได้ 14 และ 28 วัน และแปลงที่ไม่มีการกำจัดวัชพืช จากการศึกษาทั้ง 2 การทดลอง พบว่าการใช้สารกำจัดวัชพืช ประเภทใบแคบทั้ง 4 ชนิดด้วยปริมาตรสารฉีดพ่น 5 และ 80 ลิตร ต่อไร่ สามารถควบคุมวัชพืชประเภทใบแคบพวก หญ้านกสีชมพู (Echinochloa colonum (L.)) ลูกข้าว (Oryza sativa L.) หญ้าตีนนก (Digitaria longiflora (Retz.) Pers.) หญ้าตีนกา (Eleusine indica (L.) Gaerth) หญ้าปากควาย (Dactyloctemium aegytium (L.) P.Beauv.) หญ้าแหวน (Perotis indica (L.) O.K.) หญ้าข้าวนก (Echinochloa crus-galli (L.) Beauv.) หญ้าลูกเห็บ (Paspalum conjugatum Berg.) หญ้าแพรก (Cynodon dactylon (L.) Pers.) และหญ้ารังนก (Chloris barbata (L.) Sw.) ได้ผลดีถึงควบคุมได้อย่างสมบูรณ์ ภายหลัง การฉีดพ่นสารกำจัดวัชพืช 21-35 วัน โดยการฉีดพ่นสารกำจัด วัชพืชทุกกรรมวิธี ไม่สามารถควบคุมวัชพืชใบกว้างและวัชพืช ตระกูกกกได้เลย ซึ่งการใช้สารกำจัดวัชพืชทั้ง 4 ชนิดด้วย ปริมาตรสารฉีดพ่น 5 ลิตรต่อไร่ ให้ประสิทธิภาพการควบคุม วัชพืชใบแคบ ได้ใกล้เคียงกับการใช้สารกำจัดวัชพืชด้วยปริมาตร สารฉีดพ่น 80 ลิตรต่อไร่ทุกกรรมวิธี โดยสามารถลดปริมาณวัชพืช ที่ขึ้นแข่งขันกับถั่วเหลือง ภายหลังการฉีดพ่น 28 และ 35 วันถึง 97.87-98.40 เปอร์เซนต์ เมื่อเปรียบเทียบกับการไม่ใช้สาร กำจัดวัชพืช โดยการใช้สาร fenoxaprop-p-ethyl สาร fluazifop-p-butyl และสาร haloxyfop-methyl ทั้ง 2 ปริมาตรสารฉีดพ่น ถั่วเหลืองไม่แสดงอาการเป็นพิษใด ๆ ภายหลังการฉีดพ่น ส่วนการใช้สาร quizalofop-p-terfuryl อัตรา 12.0 กรัมสารออกฤทธิ์ต่อไร่ ถั่วเหลืองแสดงอาการเป็น พิษเล็กน้อยที่ใบ โดยการใช้สารดังกล่าวด้วยปริมาตรสารฉีดพ่น 5 ลิตรต่อไร่ ถั่วเหลืองแสดงอาการเป็นพิษมากกว่าการใช้ด้วย ปริมาตรสารฉีดพ่น 80 ลิตรต่อไร่เล็กน้อย ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบ การให้ผลผลิตของถั่วเหลืองระหว่างกรรมวิธีที่ใช้สารฉีดพ่น ทุก กรรมวิธีการทดลอง กับการไม่ใช้สารกำจัดวัชพืช พบว่ากรรมวิธี ที่ใช้สารฉีดพ่นทุกกรรมวิธีทั้ง 2 การทดลอง สามารถให้ผลผลิต ของถั่วเหลืองเพิ่มขึ้นจากการไม่ใช้สารกำจัดวัชพืช 31.16-61.40 เปอร์เซนต์