การศึกษาวิธีการลดความชื้นก่อนการนวดของถั่วเหลือง พันธุ์สุโขทัย 1. ที่ปลูกต้นฤดูฝนเพื่อผลิตเป็นเมล็ดพันธุ์ ได้กระทำ 2 ปีการเพาะปลูก คือ ปีการเพาะปลูก 2535 ระหว่าง เดือนกรกฎาคมถึงเดือนตุลาคม และปีการเพาะปลูก 2536 ระหว่าง เดือน มิถุนายน ถึงเดือน กันยายน ที่สถานีวิจัยและศูนย์ ฝึกอบรมเกษตรแม่เหียะ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ วางแผนการทดลองแบบ Ramdomized Complete Block Design มี 4 ซ้ำ โดยมีกรรมวิธีการทดลอง คือ การปล่อยให้ถั่วเหลือง แห้งในแปลงแล้วจึงเก็บเกี่ยว การเก็บเกี่ยวถั่วเหลืองที่ ระยะสุกแก่ทางสรีรวิทยา (P.M.) แล้วกองเป็นกระโจมโดยเอา ส่วนยอดกลับลงและตากทิ้งไว้ให้แห้งในแปลง การเก็บเกี่ยว ถั่วเหลืองที่ระยะ P.M. แล้วนำเข้าร่มนำออกตากเมื่อมีแดด การใช้สาร paraquat 90 กรัม (สารออกฤทธิ์) ฉีดพ่นถั่วเหลือง ที่ระยะ P.M. แล้วปล่อยทิ้งไว้ให้แห้งในแปลงจึงเก็บเกี่ยว และการใช้สาร paraquat 90 กรัม (สารออกฤทธิ์) ฉีดพ่น ถั่วเหลืองที่ระยะ P.M. แล้วปล่อยทิ้งไว้ 2 วันจึงเก็บเกี่ยว แล้วนำเข้าร่มนำออกตากเมื่อมีแดด ผลจากการศึกษาทั้ง 2 ปีการเพาะปลูก ชี้ให้เห็นว่า ในด้านความรวดเร็วของการลดความชื้นของเมล็ดถั่วเหลือง จากระยะ P.M. (ประมาณ 50 %) สู่ระดับความชื้นที่ 12 % ซึ่งเป็นระดับความชื้นที่เหมาะสมสำหรับการนำไปนวด ซึ่งวิธี การลดความชื้นโดยการเก็บเกี่ยวถั่วเหลืองที่ระยะ P.M. แล้ว นำเข้าร่มนำออกตากเมื่อมีแดดเป็นวิธีการที่เหมาะสมที่สุด โดยที่วิธีการนี้ใช้ระยะเวลาในการลดความชื้นเพียง 4.25 และ 6.25 วัน ในปี 2535 และ 2536 ตามลำดับ รองลงมาได้แก่ การใช้สาร Paraquat ฉีดพ่นแล้วปล่อยทิ้งไว้ 2 วันจึง เก็บเกี่ยวแล้วนำเข้าร่มนำออกตากเมื่อมีแดด ส่วนกรรมวิธี อื่น ๆ ใช้ระยะเวลาค่อนข้างนานกว่า ในด้านคุณภาพของเมล็ดพันธุ์หลังจากนวดแล้ว พบว่า การใช้สาร paraquat ฉีดพ่นแล้วปล่อยทิ้งไว้ 2 วันจึง เก็บเกี่ยวแล้วนำเข้าร่มนำออกตากเมื่อมีแดด และ การ เก็บเกี่ยวแล้วนำเข้าร่มนำออกตากเมื่อมีแดดให้ผลดีที่สุด โดยที่เมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองที่ได้จากทั้ง 2 กรรมวิธีนี้ มีเปอร์เซนต์ความงอกและความแข็งแรงของเมล็ดที่สูงกว่า กรรมวิธีอื่น ๆ กล่าวคือกรรมวิธีการใช้สาร paraquat ฉีดพ่นแล้วปล่อยทิ้งไว้ 2 วันจึงเก็บเกี่ยวแล้วนำเข้าร่ม นำออกตากเมื่อมีแดดให้เปอร์เซนต์ความงอกสูงถึง 85.00 % และ 77.75 % และกรรมวิธีการเก็บเกี่ยวแล้วนำเข้าร่มนำออก ตากเมื่อมีแดดมีเปอร์เซนต์ความงอก 83.00 % และ 79.75 % ในปีเพาะปลูก 2535 และ 2536 ตามลำดับในขณะที่กรรมวิธี อื่น ๆ มีเปอร์เซนต์ความงอกเฉลี่ยต่ำกว่ามาตรฐาน นอกจากนี้ แล้วในด้านของเปอร์เซนต์เมล็ดเสียนั้นก็พบว่า ทั้ง 2 กรรมวิธี ดังกล่าว มีเปอร์เซนต์เมล็ดเสียต่ำกว่ากรรมวิธีอื่น ๆ คือ กรรมวิธีการใช้สาร paraquat ฉีดพ่นแล้วปล่อยทิ้งไว้ 2 วัน จึงเก็บเกี่ยวแล้วนำเข้าร่มนำออกตากเมื่อมีแดดให้เปอร์เซนต์ เมล็ดเสีย 19.23 % และ 32.94 % และกรรมวิธีการเก็บเกี่ยว แล้วนำเข้าร่ม นำออกตากเมื่อมีแดดให้เปอร์เซนต์เมล็ดเสีย 22.69 % และ 33.71 % ในขณะที่ กรรมวิธีการปล่อยให้ถั่วเหลืองแห้งใน แปลงให้เปอร์เซนต์เมล็ดเสียสูงถึง 34.56 % และ 52.90 % ในปี 2535 และ 2536 ตามลำดับ สาเหตุที่ทำให้เมล็ดถั่วเหลือง ที่ได้จากกรรมวิธีการปล่อยให้ถั่วเหลืองแห้งในแปลง การ เก็บเกี่ยวถั่วเหลืองที่ระยะ P.M. แล้วกองเป็นกระโจมโดย เอาส่วนยอดกลับลงแล้วตากทิ้งไว้ให้แห้งในแปลง และ กรรมวิธี การใช้สาร paraquat ฉีดพ่นถั่วเหลืองที่ระยะ P.M. แล้ว ปล่อยให้แห้งในแปลง มีคุณภาพต่ำและมีเปอร์เซนต์เมล็ดเสียสูง เนื่องมาจากหลังจากที่ถั่วเหลืองเจริญเติบโตถึงระยะ P.M. แล้ว ต้นถั่วเหลืองของทั้ง 3 กรรมวิธีถูกปล่อยทิ้งไว้ในแปลง อันเป็นสาเหตุให้ฝักและเมล็ดได้รับความเสียหายอันเนื่อง มาจากได้รับความชื้นจากฝนที่ตกลงมาสลับกับแสงแดด ซึ่งผล จากการวัดการเข้าทำลายของเชื้อราก็พบว่าทั้ง 3 กรรมวิธี ดังกล่าว มีการเข้าทำลายของเชื้อราในอัตราที่สูงกว่า ในด้านผลตอบแทนนั้นพบว่ากรรมวิธีการเก็บเกี่ยวแล้วนำ เข้าร่มนำออกตากเมื่อมีแดดให้ผลตอบแทนจากการลงทุน ต่อไร่สูงที่สุด