การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการใช้ยาฟิลแกรสทิมและลีโนแกรสทิมเพื่อการรักษาโรคมะเร็งทางโลหิตวิทยาที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ทั้งในเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณรูปแบบการวิจัยเป็นเชิงพรรณนาที่ประเมินการใช้ยา เปรียบเทียบระหว่างก่อนและหลังมีเกณฑ์ใช้ยา โดยก่อนใช้เกณฑ์เป็นการประเมินการใช้ยาแบบย้อนหลัง หลังใช้เกณฑ์เป็นการประเมินการใช้ยาขณะที่มีการใช้ยา ดำเนินการเก็บข้อมูลระหว่าง 1 สิงหาคม 2546 ถึง 30 ตุลาคม 2547โดยใช้เกณฑ์ที่ดัดแปลงจากแนวทางการใช้ยาของสมาคมโรคมะเร็งสหรัฐอเมริกาและได้รับการรับรองจากแพทย์หน่วยโลหิตวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ การประเมินการใช้ยาแบ่งเป็น 2 ส่วนได้แก่ 1) การตัดสินใจใช้ยา 2) กระบวนการที่ควรกระทำระหว่างการใช้ยา นอกจากนี้ยังได้ทำการศึกษาผลการรักษาด้วย ผลการประเมินด้วยการตัดสินใจใช้ยา พบว่า ก่อนใช้เกณฑ์ใช้ยาตรงเกณฑ์ร้อยละ 93.1ไม่ตรงเกณฑ์ร้อยละ 6.9 หลังใช้เกณฑ์ใช้ยาตรงเกณฑ์ร้อยละ 98.9 ไม่ตรงเกณฑ์ร้อยละ 1.1โดยเป็นการใช้ยาเพื่อป้องกันแบบปฐมภูมิมากที่สุดในทั้งสองกลุ่ม (ร้อยละ 46.9 และ48.7 ตามลำดับ) ผลการประเมินด้านขนาดยาเพื่อลดภาวะนิวโทรฟิลต่ำ พบว่าก่อนใช้เกณฑ์ใช้ยาตรงเกณฑ์ร้อยละ 67 ไม่ตรงเกณฑ์ร้อยละ 33 หลังใช้เกณฑ์ใช้ยาตรงเกณฑ์ร้อยละ 80ไม่ตรงเกณฑ์ร้อยละ 20 การใช้ขนาดยาเพื่อเร่งการเคลื่อนย้ายเซลล์ต้นกำเนิดพบว่าใช้ขนาดยาตรงเกณฑ์ในทั้งสองกลุ่ม การติดตามอาการไม่พึงประสงค์พบอัตราการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ก่อนและหลังใช้เกณฑ์ร้อยละ 17.2 และ 18.3 ตามลำดับ การประเมินผลการรักษา กรณีที่ใช้เพื่อลดภาวะนิวโทรฟิลต่ำพบว่าเกิดภาวะใช้จากเม็ดเลือดขาวต่ำก่อนและหลังใช้เกณฑ์ร้อยละ 3.2 และ 9.1 ตามลำดับ ผลการรักษาภาวะใช้จากเม็ดเลือดขาวต่ำหาย ก่อนและหลังใช้เกณฑ์ร้อยละ 100 และ 93 ตามลำดับ ผลการใช้เพื่อเร่งการเคลื่อนย้ายเซลล์ต้นกำเนิดพบว่าเก็บเซลล์ CD(,34) ได้ตรงเกณฑ์ก่อนและหลังใช้เกณฑ์ร้อยละ 100 และ 67 ตามลำดับผลการรักษากรณีให้ยาหลังการปลูกถ่าย มีภาวะไขกระดูกติดร้อยละ 100 ทั้งก่อนและหลังใช้เกณฑ์ การใช้ยาตรงเกณฑ์ครบทุกข้อ พบว่าก่อนใช้เกณฑ์ใช้ยาตรงเกณฑ์ร้อยละ 54 มูลค่า2,361,523 บาท ไม่ตรงเกณฑ์ร้อยละ 34.5 มูลค่า 1,396,495 บาท ไม่สามารถประเมินได้ร้อยละ 11.5 มูลค่า 535,562 บาท หลังใช้เกณฑ์ใช้ยาตรงเกณฑ์ร้อยละ 62.1 มูลค่า2,389,340 บาท ไม่ตรงเกณฑ์ร้อยละ 18.4 มูลค่า 749,701 บาท ไม่สามารถประเมินได้ร้อยละ 19.5 มูลค่า 557,622 บาท จากผลการวิจัยพบว่าหลังใช้เกณฑ์การใช้ยาที่ไม่ตรงเกณฑ์ลดลงอย่างมีนัยสำคัญและมีการใช้ยาตรงเกณฑ์เพิ่มขึ้น ดังนั้นจึงควรดำเนินโครงการประเมินการใช้ยาต่อไปเพื่อส่งเสริมการใช้ยาอย่างเหมาะสม มีประสิทธิภาพ และเกิดประโยชน์สูงสุดแก่ผู้ป่วย