งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์ ( Analytical study ) เพื่อหาปัจจัยเสี่ยงในการได้รับสารพิษของเด็กก่อนวัยเรียนในจังหวัดขอนแก่น โดยใช้ฐานข้อมูลเด็กต่ำกว่า 5 ปีที่ได้รับสารพิษจากโรงพยาบาลของรัฐระหว่างกันยายน 2540 ถึง กุมภาพันธ์ 2542 เป็นกลุ่มตัวอย่างได้รับสารพิษ ( Case ) และกลุ่มควบคุม ( Control ) คือเด็กที่ไม่เคยเข้าโรงพยาบาลเนื่องจากการได้รับสารพิษ อายุมากหรือน้อยกว่าตัวอย่างได้รับสารพิษไม่เกิน 6 เดือน เพศเดียวกันและมีที่อยู่อาศัยในบริเวณใกล้เคียงกัน โดยอัตราส่วน Case : Control = 1:3 แล้วเก็บข้อมูลรายละเอียดของปัจจัยเสี่ยงแยกเป็น 3 ปัจจัย คือ ปัจจัยตัวเล็ก ปัจจัยสารพิษ และปัจจัยสิ่งแวดล้อม โดยการไปสัมภาษณ์ผู้ปกครองของเด็กที่บ้าน แล้วนำมาวิเคราะห์เปรียบเทียบระหว่างกลุ่มได้รับสารพิษกับกลุ่มควบคุม ด้วยวิธี matched case-control รวมมีจำนวนตัวอย่างกลุ่มได้รับสารพิษ 100 คน กลุ่มควบคุม 289 คน ผลการวิจัยพบว่าจากการวิเคราะห์ตัวแปรเดียว มีตัวแปรที่เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการได้รับสารพิษของเด็กก่อนวัยเรียนสำหรับปัจจัยผู้ได้รับสารพิษ ( Host factors ) คือ จำนวนพี่น้อง นิสัยชอบกินยา และนิสัยเมื่อพบเห็นสิ่งของแปลกเด็กจะรีบเข้าหาทันที สำหรับปัจจัยสารพิษ ( Agent factors ) คือตัวแปรการมีสารเคมีอยู่ในบ้านและที่อยู่อาศัย ลักษณะการเก็บสารเคมีที่มีในบ้าน ลักษณะการใช้งานสารเคมีใช้ในบ้าน ความถี่ในการใช้งานสารเคมีลักษณะการเก็บยา / สมุนไพร / เครื่องสำอางเมื่อยังต้องการใช้ ลักษณะภาชนะบรรจุสารเคมี และลักษณะการทิ้งภาชนะบรรจุสารเคมี และสำหรับปัจจัยสิ่งแวดล้อม ( Environment factors ) คือตัวแปรบ้านที่มีการทิ้งภาชนะบรรจุสารเคมีใช้แล้วรอบบริเวณ รวมทั้งการดูแลเด็กอย่างไม่เหมาะสมและเพียงพอ เมื่อวิเคราะห์พหุตัวแปรรวมทั้งหมดในขั้นสุดท้ายแล้วพบว่าเมื่อควบคุมให้ตัวแปรอื่นๆ เท่ากันหมดแล้วเหลือเพียงตัวแปรนิสัยชอบกินยาซึ่งเป็นปัจจัยตัวเด็ก ( OR = 2.23 , 95%CI = 1.44-3.45 ) ลักษณะการใช้งานสารเคมีใช้ในบ้านอย่างไม่ระมัดระวังซึ่งเป็นปัจจัยสารพิษ ( OR = 3.04 , 95%CI = 1.64-5.65 ) และบ้านที่มีการทิ้งภาชนะบรรจุสารเคมีใช้แล้วรอบบริเวณซึ่งเป็นปัจจัยสิ่งแวดล้อม ( OR – 2.36 , 95%CI = 1.11-5.02 ) เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญยิ่งในการได้รับสารพิษของเด็กอ่อนวัยเรียน ด้วนสาเหตุนี้นักวิจัยจึงเสนอแนะว่าเพื่อป้องกันปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ผู้ปกครองไม่ควรอย่างยิ่งที่จะส่งเสริมนิสัยชอบกินยาของเด็ก เช่น หลอกให้เด็กกินยาโดยบอกว่าเป็นขนม ในขณะใช้สารเคมีใดๆ ผู้ปกครองจะต้องคำนึงถึงความปลอดภัยของเด้กที่อยู่ในบ้านโดยเคร่งครัด และรัฐควรออกกฏหมายควบคุมสารเคมีที่มีอันตรายทุกชนิดที่มีการใช้ในบ้านที่มีเด็กเล็กดังนี้ คือ ภาชนะบรรจุจะต้องเป็นชนิดที่ป้องกันเด็กเปิดได้เอง ( child resistant containers , CRCs ) ฉลากบนภาชนะบรรจุต้องมีคำเตือนต่างๆ เช่นการปิดฝาภาชนะกลับคืนให้สนิททุกครั้งหลังการใช้และขณะที่ต้องการทิ้งทำลาย รวมทั้งมีคำเตือนและแนะนำวิธีการใช้ที่ปลอดภัยต่อเด็กเล็กในบ้านนอกจากนี้ควรให้โรงงานผู้ผลิตสารเคมีอันตรายเป็นผู้รับซื้อภาชนะบรรจุคืนกลับไป นอกจากนี้นักวิจัยเห็นควรเน้นว่าการให้ความรู้แก่ผู้ปกครองเด็กให้เข้าใจถึงความสำคัญในการเอาใจใส่ดูแลเด็กอย่างใกล้ชิด และข้อปฏิบัติในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินเรื่องสารพิษ รวมทั้งการจัดสภาพแวดล้อมที่เด็กอยู่ใปลอดภัยอย่างเพียพอเป็นเรื่องที่ละเลยไม่ได้ An analytical study for risk factors of poison exposure in pre-school children in Kaen Province was undertaken. The cases were children under 5 years of age, visited public hospitals during September 1997 – February 1999 for poison exposure. Data of risk factors categorized as host, agent and environment factors were collected according to prepared questionnaires by interviewing caregivers of poison-exposed children as well as caregivers of children in control group. The control group were children , never visited a hospital for poison exposure , similar age ( not more than 6 months difference ) , same gender , and living in the same area. Study sample comprised of 100 cases and 289 controls. Analysis of data was by matched case-control , the ratio being 1:3. By univariate analysis , the study found that the significant variables of host factor were the number of siblings , medicine-eating and highly reactive to change of stimuli character. Of agent factors , the significant variables were keeping chemicals in the house, chemical storing practice , chemical using practice , frequency of using chemicals , storing practice of lift-over medicines / traditional medicines / cosmetics , types of packaging of chemicals , disposal practice of unused chemicals and packages. Of environment factors , the significant variables were a house with containers of used chemicals left around and insufficient / inappropriate supervision of children. By multivariable analysis , there were only three significant variables : medicine –eating habit ( OR = 2.23 , 95% CI = 1.44-3.45 ) of host factor , using practice of household chemicals ( OR = 3.04 , 95% CI = 1.64-5.65 ) of agent factor , and a house with containers of used chemicals left around ( OR = 2.36 , 95%CI = 1.11-5.02 ) of environment factor. Investigators concluded that caregivers should never entice children to take medicines with words like they are candie/delicious. When working with chemicals , caregivers must take precautions for protection of children. Investigators recommended the government support legistation on poisonous products as follows : containers have child-resistant closures ( CRCs ) and labels have compulsory warning such as ‘ Keep Tightly Closed After Use and When Disposing ‘ and ‘ Keep Out of the Reach of Children ‘ ; packages have directions for safe use in the house having young children : manufacturers collect back disposing containers for recycling . Investigators also suggested that knowledge of poisoning and what to do in an emergency should he extended to caregivers of young children. Sufficient supervision of children and safe environment are never to be neglected.