การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้สัญญาการเรียนในระบบการเรียนอิเล็กทรอนิกส์ที่มีต่อแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนิสิตปริญญาตรีที่มีระดับความรู้ก่อนเรียนต่างกันในการเรียนวิชาพื้นฐานคอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา กลุ่มตัวอย่างคือ นิสิตปริญญาตรี คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยที่ลงทะเบียนเรียนวิชาพื้นฐานคอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2546 จำนวน 120 คนจำแนกตามระดับความรู้พื้นฐานและการเรียนโดยใช้สัญญาการเรียนได้ 6 กลุ่ม กลุ่มละ 20 คนดังนี้ 1) นิสิตที่มีความรู้ก่อนเรียนระดับสูงเรียนโดยใช้สัญญาการเรียน 2) นิสิตที่มีความรู้ก่อนเรียนระดับสูงเรียนโดยไม่ใช้สัญญาการเรียน 3) นิสิตที่มีความรู้ก่อนเรียนระดับกลางเรียนโดยใช้สัญญาการเรียน 4) นิสิตที่มีความรู้ก่อนเรียนระดับกลางเรียนโดยไม่ใช้สัญญาการเรียน 5) นิสิตที่มีความรู้ก่อนเรียนระดับต่ำเรียนโดยใช้สัญญาการเรียน 6) นิสิตที่มีความรู้ก่อนเรียนระดับต่ำเรียนโดยไม่ใช้สัญญาการเรียน นำผลที่ได้จากการทดลองมาทำการวิเคราะห์ข้อมูล โดยวิเคราะห์ความแปรปรวนสองทาง (Two-way ANOVA) ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ผลการวิจัยพบว่า 1. ผู้เรียนที่เรียนในระบบการเรียนด้วยอิเล็กทรอนิกส์โดยใช้สัญญาการเรียน มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกว่าผู้เรียนที่ไม่ได้เรียนโดยใช้สัญญาการเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. ผู้เรียนที่มีระดับความรู้ก่อนเรียนต่างกัน มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. ไม่มีปฏิสัมพันธ์ระหว่างการเรียนโดยใช้สัญญาการเรียน กับระดับความรู้ก่อนเรียนของผู้เรียน ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน 4. ผู้เรียนที่เรียนเป็นระบบการเรียนด้วยอิเล็กทรอนิกส์ โดยใช้สัญญาการเรียน มีแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์สูงกว่าผู้เรียนที่ไม่ได้เรียนโดยใช้สัญญาการเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 5. ผู้เรียนที่มีระดับความรู้ก่อนเรียนต่างกัน มีแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 6. ไม่มีปฏิสัมพันธ์ระหว่างการเรียนโดยใช้สัญญาการเรียน กับระดับความรู้ก่อนเรียนของผู้เรียน ที่มีต่อแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ของผู้เรียน