การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ พัฒนาแบบประเมินภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหม ประชากรมี 2 กลุ่ม คือ พยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยจำนวน 210 คน และพยาบาลประจำการซึ่งเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของหัวหน้าหอผู้ป่วยจำนวน 2,160 คนโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหมทั่วประเทศ จำนวน 33 แห่ง การสุ่มตัวอย่างกลุ่มพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยโดยเลือกเฉพาะพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยที่ปฏิบัติหน้าที่มาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปี ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน205 คน เนื่องจากกลุ่มตัวอย่างพยาบาล หัวหน้าหอผู้ป่วยมีจำนวนน้อยจึงใช้ทุกคนเป็นกลุ่มตัวอย่างการสุ่มตัวอย่างพยาบาลประจำการใช้วิธีสุ่มแบบมีระบบ โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างที่ปฏิบัติหน้าที่ในฐานะผู้ใต้บังคับบัญชาโดยตรงของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยมาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปี จำนวน 970 คนเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยปรับปรุงจากผลการวิจัยของ วาสินี วิเศษฤทธิ์ (2539) มีจำนวน 2 ชุดคือ แบบสอบถามภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยที่พยาบาลประจำการคาดหวัง และแบบประเมินภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยทั้ง 2 ชุด มีข้อความเหมือนกัน ลักษณะของเครื่องมือเป็นมาตราประเมินค่าน้ำหนักคะแนนตามความถี่ของลักษณะและกระบวนการภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยแล้วให้พยาบาลประจำการจำนวน 970 คน ตอบแบบสอบถามภาวะผู้นำของยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยที่ตนคาดหวังนำข้อมูลที่ได้ไปวิเคราะห์ตัวประกอบด้วยวิธี ตัวประกอบหลักหมุนแกนแบบออโธกอนอลด้วยวิธีแวริแม็กซ์นำผลที่ได้ไปสร้างเป็นเครื่องมือประเมินภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยแล้วส่งไปให้พยาบาลประจำการตอบตามการรับรู้ของตน พยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วย 1 คน จะได้รับการประเมินโดยพยาบาลประจำการ 3 คน วิธีการศึกษาทำโดยการทดสอบ 2 ครั้ง การทดสอบครั้งที่ 1เพื่อหาค่าความเที่ยงโดยใช้สูตรสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค หาค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการวัดและหาค่าอำนาจจำแนกการทดสอบครั้งที่ 2 หาค่าความเที่ยง หาค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการวัด หาค่าอำนาจจำแนก และสร้างเกณฑ์ปกติในรูปคะแนนทีปกติ ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ แบบประเมินภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วย โรงพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหมมี 9 ตัวประกอบคือ 1) ตัวประกอบการมี 2) ตัวประกอบการสร้างแรงบันดาลใจ 3) ตัวประกอบการเสริมสร้างพลังอำนาจ4) ตัวประกอบการจัดการโดยมีข้อยกเว้น 5) ตัวประกอบการกระตุ้นปัญญาและการปลูกฝังค่านิยม 6)ตัวประกอบการให้รางวัล 7) ตัวประกอบการนำสู่การเปลี่ยนแปลง 8) ตัวประกอบการสร้างและการถ่ายทอดวิสัยทัศน์ และ 9) ตัวประกอบการคำนึงถึงลูกน้องเป็นรายบุคคล ทั้ง 9 ตัวประกอบสามารถอธิบายความแปรปรวนได้ ร้อยละ 61.53 ได้แบบประเมินภาวะ ผู้นำจำนวน 91 ข้อ การทดสอบความเที่ยงของแบบประเมินทั้งฉบับโดยใช้สูตรสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค พบว่า มีค่าความเที่ยง .9819ค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการวัด .104 ค่าความเที่ยงของแบบประเมินในแต่ละตัวประกอบมีพิสัยตั้งแต่ .8006 - .9566 แบบประเมินทุกข้อมีค่าอำนาจจำแนกสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05คะแนนดิบและคะแนนมาตรฐานทีปกติของแบบประเมินทั้งฉบับมีพิสัยตั้งแต่ 3.18 - 4.93 และ 21 - 78ตามลำดับ ส่วนคะแนนดิบและคะแนนมาตรฐานทีปกติของแบบประเมินในแต่ละตัวประกอบมีพิสัยตั้งแต่ 2.33- 5 และ 21 - 78 ตามลำดับ