วิทยานิพนธ์นี้มุ่งแสดงให้เห็นการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจข้าวใน ภาคกลางที่มีผลกระทบต่อสังคมไทย ศึกษาวิเคราะห์จากปัจจัยแวดล้อมการผลิตและ การค้าข้าวในช่วง พ.ศ. 2460-2498 ที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์ระหว่างคนกลุ่มต่าง ๆ ในสังคมไทย การเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจข้าวในช่วงเวลาดังกล่าวแบ่งออกเป็น4 ช่วง คือ ช่วงที่ 1 ภาวะข้าวยากหมากแพง วิกฤติการณ์ข้าว ปี 2460-2463ช่วงที่ 2 เศรษฐกิจโลกตกต่ำปี 2473 ช่วงที่ 3 สงครามโลกครั้งที่ 2 การเข้ามาของกองทัพญี่ปุ่น ช่วงที่ 4 หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เงื่อนไขดังกล่าว สัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปรของปัจจัยด้านอื่น ๆ เช่น ปัญหาด้านที่ดินแรงงานทุน และการเก็งกำไรของราคาข้าว แม้รัฐบาลจะกำหนดมาตรการแก้ปัญหาทางเศรษฐกิจข้าวด้วยมาตรการภาษี การควบคุมการค้าราคาข้าวและการส่งเสริมผลิตข้าว ด้วยมาตรการภาษี การควบคุมการค้าและราคาข้าวและการส่งเสริมการผลิตข้าว แต่เศรษฐกิจของไทยก็ยังมีลักษณะถดถอย คือ มูลค่าของสินค้าข้าวลดลง ในขณะที่ปริมาณการผลิตและการส่งออกเพิ่มขึ้น ตลอดช่วงพ.ศ. 2460 - 2498 จากการศึกษาพบว่า ชาวนา เจ้าที่ดินบางส่วน และพ่อค้าคนจีนต่างก็ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจข้าว ชาวนา เจ้าที่ดินต้องสูญเสียที่ดิน พ่อค้าข้าว ไม่สามารถค้าข้าวได้กำไรเท่าเดิม นอกจากนี้นโยบายของรัฐบาลกลับทำให้พ่อค้าสามารถผูกขาดการค้าไว้ได้ กลับทำให้เป็นการผูกขาดการค้าข้าวในกลุ่มพ่อค้าคนจีน หลังสงครามโลกเป็นต้นมา