การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาวิเคราะห์แนวคิดทางการศึกษานอกระบบโรงเรียนของ ศ.นพ.ประเวศ วะสี โดยใช้การวิเคราะห์จากเอกสารและการสัมภาษณ์ ศ.นพ.ประเวศ และผู้ที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า แนวคิดทางการศึกษานอกระบบโรงเรียนของ ศ.นพ.ประเวศ วะสี อยู่ในลักษณะการบูรณาการแนวคิดระหว่างแนวคิดมนุษยนิยมวิพัฒนาการนิยม หลักการประชาธิปไตย การศึกษาตลอดชีวิต พุทธศาสนาและแนวคิด "คิดเป็น" ส่วนแนวคิดที่มีความขัดแย้งกับแนวคิดของ ศ.นพ.ประเวศ วะสี คือ แนวคิดพฤติกรรมนิยม สำหรับแนวคิดในการจัดการศึกษานอกโรงเรียน ในด้านวัตถุประสงค์ มุ่งเน้นการพัฒนาจิตสำนึกและการให้บริการการศึกษาอย่างทั่วถึง เนื้อหาหลักสูตรเป็นหลักสูตรที่เกิดจากผู้เรียนเป็นหลักผู้สอนเป็นบุคคลใดก็ได้ที่มีความรู้ความสามารถในการถ่ายทอดความรู้ ผู้เรียนเน้นกลุ่มผู้มีอายุ 0-6 ปี และผู้ยากไร้ สภาพแวดล้อมจัดอยู่ในลักษณะการเรียนรู้แบบธรรมชาติ โดยไม่เน้นสถานที่เรียน วิธีการสอนเน้นกระบวนการสอนในลักษณะของเครือข่ายการเรียนรู้ และการเรียนรู้ด้วยตนเองในเรื่ององค์การ ตัวบุคคลกลุ่มประชาชนในหมู่บ้านเน้นการจัดตั้งองค์กรชุมชนเพื่อให้ชุมชนได้มีส่วนช่วยเหลือกันและกันเป็นลำดับแรก สื่อการเรียนการสอนเน้นในเรื่องของสื่อมวลชนด้านวิทยุ โทรทัศน์และหนังสือพิมพ์ในการให้ข่าวสารความรู้ และการประเมินผล ผู้เรียนจะเป็นผู้ประเมินผลด้วยตนเอง