การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาชุมชนเมืองพะเยา ซึ่งเป็นผลจากการศึกษาลักษณะทั่วไป การเปลี่ยนแปลงและแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของชุมชนอันประกอบด้วย กายภาพ เศรษฐกิจ สังคมประชากรและการบริหารราชการของท้องถิ่น และวิเคราะห์ถึงปัจจัยที่เป็นที่มาของการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว จากการศึกษาพบว่า พื้นที่ในเขตชุมชนเทศบาลเมืองพะเยามีการเติบโตค่อนข้างช้า ขณะที่พื้นที่ขอบนอกออกไป มีการขยายตัวมากกว่า โดยเฉพาะทางด้านเหนือถึงตะวันออกของชุมชนซึ่งเป็นที่ตั้งของศูนย์ราชการ จังหวัดพะเยา เดิมมีการเปลี่ยนแปลงมากที่สุด ไม่ว่าจะเป็นด้านจำนวนประชากรหรือทางด้านกายภาพ ซึ่งการขยายตัวของชุมชนดังกล่าว เป็นไปตามลักษณะทางด้านกายภาพของพื้นที่ที่เป็นข้อจำกัดในการขยายตัวของชุมชนและปัจจัยทางด้านการบริการพื้นฐานที่เอื้ออำนวยต่อการขยายตัวของชุมชนทางด้านนี้ การศึกษาเอกลักษณ์ของเมืองพบว่า ชุมชนเมืองเมืองพะเยา มีกว๊านพะเยามีจุดหมายตา (Landmark) ที่สำคัญของชุมชนและมีศักยภาพสำหรับการพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวได้ ส่วนการศึกษาปัญหาและความต้องการของชุมชนพบว่าปัญหาทางด้านกายภาพ การบริการพื้นฐาน เป็นปัญหาพบมากที่สุดของชุมชนส่วนปัญหาที่สำคัญและเร่งด่วนของชุมชนคือปัญหาทางเศรษฐกิจ ผลจากการศึกษาได้เสนอแนวทางการพัฒนาชุมชนใน 3 ด้านคือทางด้านกายภาพได้แก่การกำหนดผังโครงสร้างการใช้ที่ดินสำหรับปี พ.ศ.2555 และ แนวทางการพัฒนาระบบการคมนาคมและการขนส่ง ทางด้านเศรษฐกิจ ได้เสนอ แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวบริเวณกว๊านพะเยาและบริเวณโดยรอบ ส่วนทางด้านสังคมได้เสนอแนวทางการเพิ่มสถาบันการศึกษาในระดับสูงขึ้นในชุมชนเพื่อสนองความต้องการในอนาคต นอกจากนี้ได้ให้ข้อเสนอแนะให้เร่งรัดการขยายเขตเทศบาลเมืองพะเยาออกไป และเร่งรัดให้ผังเมืองรวมพะเยามีผลบังคับใช้เพื่อให้เกิดผลในทางปฏิบัติต่อไป