ความเป็นมา สำนักงานศึกษาธิการอำเภอเป็นหน่วยงานการศึกษาหน่วยงานหนึ่ง ที่มีศึกษาธิการอำเภอ เป็นผู้บริหารหน่วยงาน มีบทบาทหน้าที่เป็นตัวแทนของกระทรวงศึกษาธิการ ในการจัดการ ด้านการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมภายในอำเภอ ให้เป็นไปตามนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานศึกษาธิการอำเภอ นอกจากเป็นตัวแทนของกระทรวงศึกษาธิการแล้ว ยังทำหน้าที่เป็น สำนักงานคณะกรรมการคุรุสภาอำเภอ ให้บริการสวัสดิการแก่สมาชิกคุรุสภาในอำเภอและเป็น สำนักงานคณะกรรมการลูกเสืออำเภอ ดำเนินการเกี่ยวกับกิจกรรมของลูกเสือต่างๆ ของอำเภอ จากการที่สำนักงานศึกษาธิการอำเภอ ต้องทำหน้าที่เป็นถึง 3 สำนักงานในสถานที่เดียวกัน ทำให้การปฏิบัติหน้าที่ของศึกษาธิการอำเภอ มีงานที่ต้องปฏิบัติเป็นจำนวนมาก ในขณะที่สำนักงาน ศึกษาธิการอำเภอ มีอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานไม่เพียงพอ การขาดแคลนวัสดุครุภัณฑ์ เครื่องอำนวยความสะดวกในการปฏิบัติงาน การจำกัดด้านอาคารสถานที่ที่คับแคบ ส่งผลให้ ศึกษาธิการอำเภอต้องปฏิบัติงานด้วยความคร่ำเคร่งต่อการบริหารทรัพยากรของสำนักงาน ที่มีอยู่อย่างจำกัดให้สำเร็จตามภารกิจที่ต้องรับผิดชอบ สภาพปัญหาดังกล่าว ย่อมนำไป สู่ปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติงานของศึกษาธิการอำเภอ จากปัจจัยและสภาพแวดล้อมที่ศึกษาธิการอำเภอประสบอยู่นี้ หากปล่อยให้ดำรงอยู่หรือ ดำเนินต่อไปเรื่อยๆ โดยมิได้หาแนวทางแก้ไข จะเกิดเป็นความรู้สึกเบื่อหน่าย ขาดขวัญและ กำลังใจในการปฏิบัติงาน และในที่สุดจะเกิดเป็นความท้อถอยในการปฏิบัติงานได้ ซึ่งผลของ ความท้อถอยนี้ จะมีผลกระทบต่อประสิทธิภาพการจัดการงานด้านการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ในอำเภออย่างแน่นอน ด้วยเหตุดังกล่าว จึงทำให้ผู้วิจัยสนใจที่จะศึกษาเรื่อง ความท้อถอยและสาเหตุของ ความท้อถอยในการปฏิบัติงานของศึกษาธิการอำเภอ เพื่อต้องการทราบถึงศึกษาธิการอำเภอมีความ ท้อถอยในด้านต่างๆ อยู่ในระดับใด เป็นปัญหาต่อการปฏิบัติงานหรือไม่ และมีสาเหตุความท้อถอย จากสิ่งใดเป็นสำคัญ ข้อมูลที่ได้จากงานวิจัยจะเป็นสารสนเทศให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ใช้ ประกอบการวางแผนและพัฒนาบุคลากรศึกษาธิการอำเภอ เป็นแนวทางป้องกันการเกิดความท้อถอย หรือทราบแนวทางการลดระดับความท้อถอยของศึกษาธิการอำเภอ ตลอดจนเป็นการสร้างขวัญและ กำลังใจ ความพึงพอใจในการปฏิบัติงาน ให้ศึกษาธิการอำเภอสามารถปฏิบัติงานด้านการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพตลอดไป วัตถุประสงค์การวิจัย 1. เพื่อศึกษาระดับความท้อถอย ด้านความอ่อนล้าทางอารมณ์ ด้านความด้อยสัมพันธ์กับ บุคคลอื่น และด้านความรู้สึกต่อผลสำเร็จในการปฏิบัติงานของศึกษาธิการอำเภอโดยรวม จำแนกตามวุฒิการศึกษา และขนาดของสำนักงานศึกษาธิการอำเภอ 2. เพื่อเปรียบเทียบความท้อถอยของศึกษาธิการอำเภอ จำแนกตามวุฒิการศึกษาและ ขนาดของสำนักงานศึกษาธิการอำเภอ 3. เพื่อศึกษาสาเหตุของความท้อถอยในการปฏิบัติงานของศึกษาธิการอำเภอ ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ประชากร ได้แก่ ศึกษาธิการอำเภอ จำนวน 780 คน และได้ใช้เป็นกลุ่มตัวอย่างในการ ศึกษา จำนวน 235 คน โดยใช้ตารางการสุ่มตัวอย่างของเครจซี่ และมอร์แกน และใช้วิธีการสุ่ม ตัวอย่างแบบแบ่งชั้น เพื่อให้ครอบคลุมตัวแปรที่ศึกษา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ เป็นแบบสอบถามวัดความท้อถอยของแมสแลคและแจคสัน โดยผู้วิจัยได้ปรับปรุงและพัฒนาให้เหมาะสมกับการปฏิบัติงานของศึกษาธิการอำเภอ ส่วนการ ศึกษาถึงสาเหตุความท้อถอยของศึกษาธิการอำเภอ ผู้วิจัยได้สร้างแบบสอบถาม มีลักษณะเป็นแบบ ตรวจสอบรายการ การวิเคราะห์และสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล 1. การวิเคราะห์ข้อมูลระดับความท้อถอย ด้านความอ่อนล้าทางอารมณ์ ด้านความด้อย สัมพันธ์กับบุคคลอื่น และด้านความรู้สึกต่อผลสำเร็จในการปฏิบัติงานของศึกษาธิการอำเภอ โดยรวม จำแนกตามวุฒิการศึกษาและขนาดของสำนักงานศึกษาธิการอำเภอ ใช้วิธีการคำนวณค่า เฉลี่ยเลขคณิต (X(-)) และความเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) 2. การเปรียบเทียบความท้อถอยของศึกษาธิการอำเภอ จำแนกตามตัวแปรด้านวุฒิการศึกษา และขนาดของสำนักงานศึกษาธิการอำเภอ ใช้การทดสอบค่าที (t-test) 3. การวิเคราะห์รายการสาเหตุของความท้อถอย ใช้ความถี่และร้อยละ สรุปผลการวิจัย 1. ศึกษาธิการอำเภอทั้งโดยรวม และจำแนกตามวุฒิการศึกษาและขนาดของสำนักงาน ศึกษาธิการอำเภอ มีความท้อถอยในการปฏิบัติงานด้านความอ่อนล้าทางอารมณ์ระดับต่ำ ด้านความ ด้อยสัมพันธ์กับบุคคลอื่นระดับต่ำ และด้านความรู้สึกต่อผลสำเร็จในการปฏิบัติงานระดับปานกลาง 2. ศึกษาธิการอำเภอที่จบการศึกษาระดับปริญญาตรีและศึกษาธิการอำเภอที่จบการศึกษาสูงกว่า ระดับปริญญาตรี มีความท้อถอยในการปฏิบัติงานไม่แตกต่างกัน 3. ศึกษาธิการอำเภอที่ปฏิบัติงานในสำนักงานศึกษาธิการอำเภอขนาดเล็กและศึกษาธิการ อำเภอที่ปฏิบัติงานในสำนักงานศึกษาธิการอำเภอขนาดใหญ่ มีความท้อถอยในการปฏิบัติงาน ไม่แตกต่างกัน 4. ศึกษาธิการอำเภอส่วนมากมีความเห็นว่า สาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดความท้อถอยในการ ปฏิบัติงาน คือ 1) ต้องใช้ทุนทรัพย์ส่วนตัวเพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติงาน 2) ผู้บริหารระดับ อำเภอให้ความร่วมมือการจัดกิจกรรมด้านการศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรมน้อย 3) สำนักงานขาดบุคลากร และสิ่งอำนวยความสะดวกในการปฏิบัติงาน 4) หน่วยงานที่มอบหมายงานให้ปฏิบัติไม่จัดสรรงบประมาณ สนับสนุนการปฏิบัติงาน 5) หน่วยงานต้นสังกัดขาดความเอาใจใส่ในการรักษาสิทธิประโยชน์ 6) ศึกษาธิการ อำเภอขาดบทบาทหน้าที่ในการควบคุมหน่วยงานการศึกษาอื่น และ 7) ศึกษาธิการอำเภอมีปัญหาการ ประสานงานกับสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ