วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวัดค่าอัตราการรั่วซึมของอากาศในอาคารเรือนไทยเปรียบเทียบกับบ้านร่วมสมัยทั่วไป และนำผลการวัดค่าอัตราการรั่วซึมของอากาศไปคำนวณหาค่าพลังงานที่ใช้ในระบบปรับอากาศ เพื่อวิเคราะห์ว่าอัตราการรั่วซึมของอากาศมีผลต่อการใช้พลังงานในระบบปรับอากาศมากน้อยเพียงใด และอาคารเรือนไทยที่มีการติดตั้งระบบปรับอากาศ จะประหยัดหรือสิ้นเปลืองพลังงานมากกว่าบ้านร่วมสมัย โดยการทดลองวัดค่าการรั่วซึมของอากาศ ด้วยวิธีการ Fan Pressurization Method ตามมาตรฐาน ASTM E779-03 จากอาคารกรณีศึกษาจำนวน 4 หลัง คือ 1) เรือนไทยจุฬา 2) เรือนไทยหมู่ของ ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี 3) เรือนไทยประยุกต์ของสถาบันอาศรมศิลป์ และ 4) บ้านร่วมสมัย จากนั้นจึงนำเอาค่าอัตราการรั่วซึมของอากาศที่ได้จากการทดลอง นำไปจำลองและคำนวณหาค่าการใช้พลังงานในระบบปรับอากาศในโปรแกรม DOE-2.1E โดยกำหนดให้ตัวแปรต้น คืออัตราการรั่วซึมของอากาศ (ACH) ตัวแปรตาม คือ ค่าพลังงานที่ใช้ในระบบปรับอากาศ (kWh/m²/yr)จากการศึกษาและทดลองวัดค่าการรั่วซึมของอากาศโดยวิธีการ Fan Pressurization Method ตามมาตรฐาน ASTM E779-03 สามารถสรุปได้ว่า อาคารเรือนไทยมีอัตราการรั่วซึมของอากาศมากกว่าบ้านร่วมสมัย โดยที่เรือนไทยหมู่ของ ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี มีอัตราการรั่วซึมของอากาศมากที่สุด คือ 1.89 ACH รองลงมาเป็น เรือนไทยจุฬา 1.03 ACH, บ้านร่วมสมัย 0.56 ACH และเรือนไทยประยุกต์ของสถาบันอาศรมศิลป์ มีอัตราการรั่วซึมของอากาศน้อยที่สุด คือ 0.55 ACH ตามลำดับ ผลการจำลองและคำนวณหาค่าพลังงานที่ใช้ในระบบปรับอากาศจากอัตราการรั่วซึมของอากาศ พบว่า บ้านร่วมสมัยมีการใช้พลังงานในระบบปรับอากาศมากที่สุด คือ 58.25 kWh/m²/yr รองลงมาเป็น เรือนไทยหมู่ของ ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี 41.79 kWh/m²/yr, เรือนไทยประยุกต์ของสถาบันอาศรมศิลป์ 39.20 kWh/m²/yr และเรือนไทยจุฬามีการใช้พลังงานในระบบปรับอากาศน้อยที่สุด คือ 37.96 kWh/m²/yr ตามลำดับ จึงสรุปได้ว่าเรือนไทยที่ติดตั้งระบบปรับอากาศ ประหยัดพลังงานในระบบปรับอากาศมากกว่าบ้านร่วมสมัยประมาณ 28.25 - 34.83% ถึงแม้ว่าเรือนไทยจะมีอัตราการรั่วซึมอากาศมากกว่าก็ตาม แสดงให้เห็นว่าการรั่วซึมของอากาศมีผลต่อพลังงานที่ใช้ในระบบปรับอากาศน้อยมาก โดยเฉพาะอาคารที่อยู่ในเขตร้อนชื้นอย่างเมืองไทย สิ่งที่มีผลต่อการใช้พลังงานมากกว่าคือ การออกแบบองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่ดี โดยเฉพาะเรื่องการบังแดดที่ดี การใช้วัสดุที่ไม่ดูดซับความร้อน จะช่วยให้เกิดการประหยัดพลังงานมากกว่า ในการลดอัตราการรั่วซึมของอากาศลง โดยการปิดรอยรั่วซึมในอาคาร ก็ช่วยให้ประหยัดพลังงานลงได้บ้าง แต่ไม่มากเท่ากับการออกแบบองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่ดีอย่างอาคารเรือนไทย