วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การวิจัยเรื่องการประยุกต์การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาความสามารถที่ปรับเหมาะสำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษในโรงเรียนที่จัดการศึกษาแบบเรียนร่วม: พหุกรณีศึกษา มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพความสามารถของเด็กที่มีความต้องการพิเศษ โดยการประยุกต์ใช้การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (2) ศึกษากระบวนการส่งเสริมและพัฒนาความสามารถของเด็กที่มีความต้องการพิเศษ โดยการประยุกต์ใช้การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม และ (3) ศึกษาผลของการประยุกต์ใช้การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมในการส่งเสริมและพัฒนาความสามารถที่ปรับเหมาะสำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษ โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมระหว่างครูและผู้ปกครองในการร่วมกันหาแนวทางเพื่อใช้ในการส่งเสริมและพัฒนาความสามารถของเด็กที่มีความต้องการพิเศษตามความสามารถ ความถนัดและความสนใจของเด็กที่มีความต้องการพิเศษ โดยศึกษาในโรงเรียนที่จัดการศึกษาแบบเรียนร่วมในเขตกรุงเทพมหานคร วิธีดำเนินการวิจัยในครั้งนี้ผู้วิจัยใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมในการกระตุ้นให้ครูเกิดความตระหนักและใช้วิธีการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมกับผู้ปกครอง เมื่อผู้ปกครองเกิดความตระหนักจึงร่วมกันส่งเสริมและพัฒนาความสามารถของเด็กที่มีความต้องการพิเศษ โดยมีเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลที่หลากหลาย ทั้งจากการสังเกต การสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม รวมถึงการศึกษาเอกสารและงานวิจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยผู้วิจัยจะเป็นผู้สังเกตและเก็บบันทึกข้อมูลต่างๆ ด้วยตนเอง ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพความสามารถของเด็กที่มีความต้องการพิเศษ เด็กที่มีความต้องการพิเศษที่เป็นกรณีศึกษาทั้ง 10 คน มีความสามารถแบ่งเป็น 3 ด้านหลัก ๆ คือ ด้านศิลปะ 3 คน ด้านดนตรี 3 คน และด้านกีฬา 4 คน 2. กระบวนการส่งเสริมและพัฒนาความสามารถสำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษมี 2 รูปแบบ คือ (1) การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมระหว่างผู้วิจัยกับครูเริ่มจากการสร้างความตระหนักและให้ความรู้กับครู แล้วให้ครูไปทำการวิจัยแบบเดียวกันนี้กับผู้ปกครองโดยผู้วิจัยจะคอยสังเกตและให้ข้อมูลย้อนกลับกับครูเป็นระยะๆ และ (2) การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมระหว่างครูกับผู้ปกครองเริ่มจากการสร้างความตระหนัก ร่วมกันสำรวจและหาแนวทางที่เหมาะสมในการส่งเสริมความสามารถและพาเด็กที่มีความต้องการพิเศษไปร่วมกิจกรรมต่างๆ ตามที่ได้วางแผนไว้ โดยจะมีการสังเกตและให้ข้อมูลย้อนกลับเป็นระยะๆ เพื่อดูพัฒนาการและความพึงพอใจของเด็กที่มีความต้องการพิเศษและผู้ปกครอง 3. ผลของการประยุกต์ใช้การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมสำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษ แบ่งเป็น 2 ด้านคือ (1) ความพึงพอใจของนักเรียนและผู้ปกครองที่มีต่อกิจกรรม พบว่านักเรียนและผู้ปกครองทั้งหมดมีความพึงพอใจในกิจกรรมที่ได้ดำเนินการส่งเสริม และ(2) ผลที่เกิดขึ้นกับตัวของนักเรียนหลังจากได้ร่วมทำกิจกรรม พบว่านักเรียนมีพัฒนาการที่ดีขึ้นทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ คือ นักเรียนมีสมาธิ มีความรับผิดชอบและอดทนในการทำสิ่งต่างๆ มากขึ้น หลายคนมีความมั่นใจในตนเอง กล้าพูด กล้าแสดงออก เกิดความภาคภูมิใจ และเห็นคุณค่าของตนเองมากขึ้น