เพื่อศึกษาฤทธิ์ในการปกป้องเซลล์เอนโดทีเลียมในหลอดเลือดสมองของหนูที่เป็นเบาหวานและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และของน้ำคั้นส้มโอและวิเคราะห์หาปริมาณฟลาโวนอยด์ของน้ำคั้นส้มโอ โดยศึกษาในหนูวิสตาร์เพศผู้ น้ำหนัก 200-250 กรัม ทำหนูให้เป็นเบาหวานโดยวิธีฉีดสารสเตรปโตโซโตซินเข้าทางหลอดเลือดดำขนาดความเข้มข้น 55 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม น้ำหนักตัว แบ่งสัตว์ทดลองแบบสุ่มเป็น 4 กลุ่มคือ กลุ่มควบคุม (CON) กลุ่มเบาหวาน (STZ) กลุ่มควบคุมและกลุ่มเบาหวานที่ ได้รับน้ำคั้นส้มโอ น้ำคั้นส้มโอที่ใช้มีขนาด 10 มก/นน ตัว 1 กก (CON-PM, STZ-PM ตามลำดับ) ป้อนน้ำคั้นส้มโอให้กินวัน ละ 1 ครั้ง เป็นเวลา 8 สัปดาห์ ทำการศึกษาหลังจากสัตว์ทดลองได้รับการฉีดสารละลายซิเตรทบัฟเฟอร์หรือสเตรปโตโซโตซิน ไปแล้ว 8 สัปดาห์ พารามิเตอร์ที่ใช้ศึกษาได้แก่ ระดับกลูโคสในเลือด ไกลโคซิเลทเท็ดฮีโมโกลบิน พลาสมาคอเลสเตอรรอล ไตรกลีเซอร์ไรด์ อัตราการไหลเวียนเลือดที่สมองการเกาะติดของเม็ดเลือดขาวที่เอนโดทีเลียมภายในหลอดเลือดดำขนาดเล็ก และการตอบสนองของหลอดเลือดต่อสาร endothelium dependent vasodilator (ACh) และ endothelium independent vasodilator (NTG) และพารามิเตอร์ที่บ่งชี้ถึงระดับอนุมูลอิสระได้แก่การวัดระดับ malondialdehyde ในเนื้อเยื่อสมองส่วน cerebral cortex ซึ่งเป็นผลิตผลสุดท้ายของการเกิด lipid peroxidation จากผลการศึกษาพบว่าส้มโอพันธุ์ทองดีที่ใช้วิเคราะห์ มี ร้อยละผลผลิตของน้ำคั้นส้มโอที่ได้จากเนื้อส้มโอ คิดเป็น 83.06 % เมื่อวิเคราะห์ปริมาณสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพพบว่าส้ม โอ มีปริมาณฟีนอลิกทั้งหมด 123.03 ± 0.87 mgGAE/100g ของเนื้อ ปริมาณนาริงจิน 16.08 ± 0.51 mg/100g ของเนื้อ ปริมาณกรดแอสคอร์บิก 2.37 ± 0.10 mg/100g ของเนื้อ และค่าEC50 1839.01 ± 61.68 mg/100 mL เมื่อทำการวิเคราะห์ชนิด ของสารประกอบฟีนอลิกในส้มโอทองดีโดยเปรียบเทียบกับสารนาริงจินและเฮสเพอริดิน พบว่า ส้มโอทองดีประกอบด้วยนาริง จินเป็นหลัก ในหนูกลุ่มเบาหวาน มีระดับกลูโคสในเลือด ไกลโคซิเลทเท็ดฮีโมโกลบิน พลาสมาคอเลสเตอรรอลและไตรกลี เซอร์สูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุมที่ช่วงอายุเดียวกัน ในหนูเบาหวานที่ได้รับน้ำคั้นส้มโอมีระดับ ระดับกลูโคส ไกลโคซิเลทเท็ดฮีโมโกลบิน พลาสมาคอเลสเตอรรอล ไตรกลีเซอร์ไรด์ ต่ำกว่ากลุ่มเบาหวานอย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติ สำหรับอัตราการไหลเวียนเลือดที่สมองมีค่าต่ำ ขณะที่การเกาะติดของเม็ดเลือดขาวมีจำนวนสูงในหนูกลุ่มเบาหวาน ในหนู เบาหวานที่ได้รับน้ำคั้นส้มโออัตราการไหลเวียนเลือดที่สมองมีค่าสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเทียบกับกลุ่มเบาหวาน ขณะที่ การเกาะติดของเม็ดเลือดขาวมีจำนวนต่ำอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเทียบกับกลุ่มเบาหวาน ในหนูเบาหวานมีความบกพร่องใน การตอบสนองของหลอดเลือดสมองต่อสาร ACh และในกลุ่มเบาหวานที่ได้รับ น้ำคั้นส้มโอพบว่า น้ำคั้นส้มโอ สามารถป้องกัน ความบกพร่องในการตอบสนองของหลอดเลือดสมองต่อสาร ACh นอกจากนั้นระดับสารอนุมูลอิสระในเนื้อเยื่อสมองของหนู เบาหวานมีระดับที่ต่ำลงเมื่อได้รับน้ำคั้นส้มโอ โดยสรุปการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงความผิดปกติในการทำงานของเซลล์ II เอนโดทีเลียมในภาวะเบาหวาน ความผิดปกติที่เกิดขึ้นดังกล่าวนี้เป็นผลจากอนุมูลอิสระที่เกิดขึ้นจากระดับกลูโคสและไขมันใน เลือดที่สูงผิดปกติเป็นระยะเวลานานก่อให้เกิดการความบกพร่องในการทำงานของเซลล์เอนโดทีเลียมมีผลทำให้ปริมาณการ เกาะติดของเม็ดเลือดขาวมีค่าเพิ่มขึ้น อัตราการไหลเวียนเลือดที่สมองลดลง และมีความบกพร่องในการตอบสนองต่อสารที่เป็น endothelium dependent vasodilator สำหรับผลของน้ำคั้นส้มโอสามารถลดระดับ lipid peroxidation ในเนื้อเยื่อสมองของ หนูเบาหวานได้ เป็นที่น่าสนใจว่าจากผลการทดลองครั้งนี้อาจกล่าวได้ว่าไม่เพียงแต่การให้น้ำคั้นส้มโอที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ จะสามารถป้องกันการสูญเสียหน้าที่ของเอนโดทีเลียมที่เกิดจากภาวะเบาหวานแต่ยังอาจเป็นทางเลือกหนึ่งที่นำมาใช้ป้องกันการ เกิดความผิดปกติของหลอดเลือดในสมองในผู้ป่วยที่มีภาวะเบาหวานเรื้อรังได้ -