ผลการทดสอบฤทธิ์ทางชีวภาพเบื้องต้นของพืชพื้นเมืองจากภาคอีสานของประเทศไทย ทั้งหมด 23 ชนิด พบว่า ช้าเรือดและมะตูมซาอุ แสดงฤทธิ์ในการต้านการทำงานของเอนไซม์อะซิติลโคลีนเอส เทอเรส ต้านอนุมูลอิสระ และต้านแบคทีเรียก่อโรคได้ดี และพบว่าสารสกัดส่วนเอทิลอะซิเตตของช้าเรือด และสารสกัดส่วนเมทานอลของมะตูมซาอุมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยค่า IC50 ที่ 94.72 ± 0.37 and 95.12 ±10.27 μg/ml ตามลำดับ นอกจากนี้สารสกัดส่วนเมทานอลของมะตูมซาอุยังมีฤทธิ์ต้าน เอนไซม์อะซิติลโคลีนเอสเทอเรส โดยมีค่า IC50 เท่ากับ 91.21 ± 1.81 μg/ml ดังนั้น ทางโครงการจึงเลือกช้าเรือดและมะตูมซาอุ สำหรับศึกษาต่อเพื่อหาองค์ประกอบทางเคมี ที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพ โดยใช้วิธีการสกัดแยกควบคู่กับการทดสอบฤทธิ์ จากผลการทดลอง ได้สารสำคัญ 5 ชนิด คือ gallic acid, ethyl gallate, quercetin, kaemppferol และ stigmasterol จากช้าเรือด และสาร gallic acid และ methyl gallate จากมะตูมซาอุ ทางโครงการได้ทำการเตรียมอนุพันธ์ของ gallic acid ได้แก่ 3,5-di-O-ethyl gallic acid, 4-O-ethyl gallic acid, 3,5-di-O-methyl gallic acid และ 4-Omethyl gallic acid เพื่อศึกษาถึงผลการแสดงฤทธิ์ต้านเอนไซม์อะซิติลโคลีนเอสเทอเรส พบว่าอนุพันธ์ เอทิลให้ฤทธิ์ที่ดีกว่าอนุพันธ์เมทิล นอกจากนี้ ยังได้ศึกษาผลของ quercetin ต่อการปกป้องเซลล์ ประสาท พบว่า quercetin ที่ความเข้มข้น 1 nm มีผลกระตุ้นการงอกและเพิ่มแขนงของเซลล์ประสาท P19 และมีผลปกป้องเซลล์ประสาทในภาวะ oxidative stress ให้มีอัตราการรอดชีวิตสูงขึ้น During our preliminary evaluation for biological activities of twenty-three indigenous vegetables from the north-eastern of Thailand, Caesalpinia mimosoides Lamk. and S. terebinthifolius Raddi. showed significant anti-cholinesterase, antioxidant and antimicrobial activities. The ethyl acetate extract of C. mimosoides and methanol extract of S. terebinthifolius leaves showed remarkable DPPH scavenging activity with the IC50 of 94.72 ± 0.37 and 95.12 ±10.27 μg/ml, respectively. In addition, the methanol extract exhibited the promising anticholinesterase with the IC50 of 91.21 ± 1.81 μg/ml. Therefore, the aim of this study was to investigate the active compounds from ethyl acetate extract of C. mimosoides and methanol extract of S. terebinthifolius. The active compounds were purified by activities-guided separation. Five compounds, gallic acid, ethyl gallate, quercetin, kaemppferol and stigmasterol, were isolated from C. mimosoides. Whereas, gallic acid and methyl gallate were obtained from S. terebinthifolius. The gallic acid derivatives, 3,5-di-O-ethyl gallic acid, 4-O-ethyl gallic acid, 3,5-di-O-methyl gallic acid and 4-O-methyl gallic acid, were prepared by alkylation and esterification reactions. Interestingly, our results showed that the inhibition of acetylcholinesterase enzyme of ethyl derivatives tends to be more effective than methyl derivatives. This present also described the protective ability of quercetin on neuronal cells, P19-derived neurons. From our study, quercetin at a very low dose of 1 nM enhanced survival and induced neurite outgrowth of P19-derived neurons. This flavonoid also possessed significant protection against oxidative stress induced by serum deprivation