วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2525

การพัฒนาชนบทไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งโครงการพัฒนาทางด้านการเกษตรเท่าที่ผ่านมาดูเหมือนว่ายังไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร เกษตรกรส่วนใหญ่ยังคงยากจนอยู่เช่นเดิม โครงการช่วยเหลือลูกเสือชาวบ้านที่เป็นเกษตรกร ตามโครงการสินเชื่อเพื่อการเกษตรแผนสามประสาน ในเขตตำบลหัวดง อำเภอเมือง จังหวัดพิจิตร เป็นโครงการพัฒนาทางด้านการเกษตรที่มุ่งช่วยเหลือเกษตรกรให้มีความอยู่ดีกินดีขึ้น ผู้วิจัยได้ทำการศึกษาตัวแปรทางด้านการสื่อสารที่มีอิทธิพลต่อผลสัมฤทธิ์ของโครงการฯดังกล่าวพบว่า รูปแบบของการสื่อสารเป็นการสื่อสารแบบขั้นตอนเดียว และมีทิศทางของการสื่อสารแบบทิศทางเดียว สำหรับประสิทธิภาพของสื่อต่างๆ ในการให้ความรู้เกี่ยวกับโครงการฯ ปรากฏว่าไม่มีความแตกต่างกันระหว่าง สื่อเฉพาะกิจ สื่อระหว่างบุคคลภายในท้องถิ่น และสื่อระหว่างบุคคลภายนอกท้องถิ่น หรือสื่อทั้งสามประเภทรวมกัน ส่วนประสิทธิภาพของสื่อในด้านการจูงใจปรากฏว่าสื่อระหว่างบุคคลภายในท้องถิ่นมีประสิทธิภาพมากกว่าสื่อประเภทอื่นๆ และเมื่อใช้สื่อทั้งสามประเภทในท้องถิ่นมีความน่าเชื่อถือมากกว่าสื่อเฉพาะกิจ แต่ไม่แตกต่างจากสื่อระหว่างบุคคลภายนอกท้องถิ่น อนึ่งการวิจัยนี้ได้แบ่งเกษตรกรออกเป็น 2 กลุ่ม คือ เกษตรกรที่มีลักษณะทันสมัยกับเกษตรกรที่มีลักษณะตามประเพณีโบราณ ผลการวิจัยปรากฏว่า เกษตรกรที่มีลักษณะทันสมัยมีความรู้เกี่ยวกับโครงการฯมากว่า เกษตรกรที่มีลักษณะตามแบบประเพณีโบราณ แต่เกษตรกรทั้ง 2 กลุ่มไม่มีความแตกต่างกันในพฤติกรรมการเปิดรับสื่อ และความเร็ว-ช้าในการยอมรับโครงการฯ ส่วนเกษตรกรที่มีสถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคมสูงมีลักษณะจามแบบประเพณีโบราณต่ำกว่า เกษตรกรที่สถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคมต่ำ