วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) สร้างและพัฒนาโปรแกรม4-เอชเพื่อพัฒนาภาวะผู้นำของนักเรียน (2) เพื่อเปรียบเทียบภาวะผู้นำระหว่างนักเรียนที่ใช้กิจกรรมการสอนแบบปกติร่วมกับโปรแกรม4-เอช และนักเรียนที่ใช้กิจกรรมการสอนแบบปกติ (3) เพื่อศึกษาพฤติกรรม การขยายความรู้จากการเข้าร่วมกิจกรรม ของนักเรียนที่ใช้กิจกรรมการเรียนการสอนแบบปกติร่วมกับโปรแกรม4-เอชและนักเรียนที่ใช้กิจกรรมการสอนแบบปกติ และศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินกิจกรรม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2552 การเลือกนักเรียนที่เป็นกลุ่มตัวอย่างเข้าสู่การทดลองใช้การคัดเลือกแบบอาสาสมัคร ได้นักเรียนจำนวน 52 คน แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มๆ ละ 26 คน โดยนำผลคะแนนภาวะผู้นำก่อนเรียนมาจัดกลุ่มให้มีคะแนนเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานใกล้เคียงกันมากที่สุด แล้วทดสอบด้วยสถิติทดสอบที ชนิดกลุ่มตัวอย่างเป็นอิสระต่อกัน (t-test for independent) จากนั้นจับฉลากแต่ละกลุ่มเข้าสู่กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม เครื่องมือในการวิจัย คือ แบบวัดภาวะผู้นำและโปรแกรม4-เอช การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ การวิเคราะห์เนื้อหา สถิติพื้นฐาน และการทดสอบสถิติทดสอบที ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. โปรแกรม4-เอชเพื่อพัฒนาภาวะผู้นำประกอบด้วย 6 กิจกรรมย่อย ได้แก่ (1) กิจกรรม what is leader (2) กิจกรรม who am I (3) กิจกรรม communication cues (4) กิจกรรม planning and managing (5) กิจกรรม team building and mastering motivation (6) กิจกรรม making decision ซึ่งทั้ง 6 กิจกรรมประกอบด้วย จุดประสงค์การเรียนรู้ กิจกรรมการเรียนรู้ สื่อและอุปกรณ์ และการประเมินผล 2. นักเรียนที่ได้รับการเรียนการสอนแบบปกติร่วมกับโปรแกรม4-เอช มีภาวะผู้นำสูงกว่านักเรียนที่ได้รับการสอนแบบปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 3. ผลการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพพบว่า นักเรียนทั้ง 2 กลุ่มมีการพัฒนาภาวะผู้นำเพิ่มขึ้นโดยนักเรียนกลุ่มทดลองจะมีการพัฒนาที่เด่นชัดมากกว่ากลุ่มควบคุม นักเรียนมีการขยายความรู้ที่ได้รับจากการเข้าร่วมกิจกรรมไปสู่สมาชิกในครอบครัวโดยการปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี และมีกระตุ้นจูงใจให้เห็นความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นักเรียนทั้ง 2 กลุ่มมีความเชื่อมั่นในตนเอง กล้าแสดงความคิดเห็น รับผิดชอบต่อหน้าที่ของตน รู้จักวางแผน แบ่งเวลาในการทำการบ้าน อ่านหนังสือ นอกจากนี้นักเรียนในกลุ่มทดลองยังมีการหาข้อมูลประกอบการตัดสินใจ และรู้จักการปรับตัวเข้าหาผู้อื่นมากขึ้น