โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อคัดแยกเชื้อแบคทีเรียที่สามารถผลิต H2 ได้ในปริมาณมาก และหาสภาวะที่เหมาะสมในการผลิต H2 โดยเชื้อที่แยกได้ รวมทั้งศึกษารายละเอียดของแบคทีเรียนั้นเพื่อการจัดจำแนกเชื้อ และเพื่อการตีพิมพ์ ซึ่งดำเนินการโดยคัดแยกแบคทีเรียทั้งในสภาวะปกติและสภาวะไร้ออกซิเจน ทดสอบความสามารถในการผลิต H2 และศึกษาสภาวะที่เหมาะสมในการผลิตก๊าซไฮโดรเจนของแบคทีเรียสายพันธุ์ KRS4C-6 ที่ผลิต H2 ได้ดีที่สุด พร้อมทั้งทำการศึกษาเพื่อระบุชนิดเชื้อ ผลการทดลอง คัดแยกเชื้อได้ทั้งหมด 106 ไอโซเลต ที่ผลิตก๊าซได้มี 23 ไอโซเลต แต่มีเพียง 13 ไอโซเลตเท่านั้นที่ผลิต H2 ได้ดี คือไอโซเลตดังต่อนี้ (ข้อมูลในวงเล็บแสดงเปอร์เซนความเหมือนเปรียบเทียบกับลำดับเบสของสปีชีส์ที่คล้ายคลึงมากที่สุดที่พบในฐานข้อมูล) WS-2-2 (98% Paenibacillus polymyxa), WS-4-2 (99% Escherichia coli), WS-7-11 and Lao-1-2 (99% Pantoea agglomerans), AS-1 (99% Klebsiella pneumoniae), AS-4 (99% Klebsiella variicola), AS-I-1 (98% Paenibacillus polymyxa), AS-I-2 (98% Paenibacillus polymyxa), CD-5 (99% Enterobacter cloacae), CD-6 (Pantoea agglomerans), KRS4B-5 (98% Paenibacillus polymyxa), KRS4C-6 (99% Paenibacillus polymyxa) และ Lao-1-11 (Sequencing failed) การผลิต H2 ของเชื้อ KRS4C-6 เกิดขึ้นควบคู่กับการเจริญและการใช้กลูโคส เชื้อ KRS4C-6 เจริญและผลิต H2 ได้ในช่วง pH 5.0-8.5 แต่เจริญและผลิต H2 ได้ดีที่สุดที่ pH 6 อุณหภูมิที่เชื้อสามารถเจริญได้คือระหว่าง 13-43C โดยเจริญได้ดีที่สุดที่ 30-35C แต่การผลิตไฮโดรเจนเกิดขึ้นในช่วงอุณหภูมิ 20-40C ผลการศึกษาการผลิต H2 ของเชื้อ KRS4C-6 ในสภาวะที่เหมาะสมที่สุด(H2 production at optimal conditions) ในอาหาร NB ที่เติมน้ำตาลกลูโคส 1 % (10 mg/ml) ที่มีค่า pH เริ่มต้น 6.0 ปริมาณ 500 ml ในฟลาสค์ขนาด 1000 ml พ่นด้วยก๊าซไนโตรเจน เป็นเวลา 5 นาที บ่มที่อุณหภูมิ 35C เป็นเวลา 144 ชั่วโมง (ที่มีการผลิตก๊าซไฮโดรเจน) พบว่าเชื้อ KRS4C-6 ผลิต H2 ได้ 495 ml ในปริมาณก๊าซทั้งหมด 1146 ml คิดเป็นก๊าซ H2 43.17% ประสิทธิภาพการผลิตไฮโดรเจนที่สภาวะดังกล่าว คิดเป็น 0.9692 mol H2/mol Glucose โดยคำนวณจากกลูโคสที่ใช้ทั้งหมด 4.09 g (0.0227 mol) This project aimed to isolate hydrogen-producing bacteria and to find an optimal condition for H2 production for a chosen isolate with good H2 producing ability as well as to study a chosen isolate in details for the purpose of identification, description and publication. Bacteria isolation performed both aerobically and anaerobically using environmental samples as inoculum yielded 106 pure isolates with twenty three isolates capable of H2 production under condition tested. However only thirteen of them with high amount of gas produced were studied further. These isolates were listed as followed with percentage similarity of 16S rRNA gene partial sequence in the parenthesis as WS-2-2 (98% Paenibacillus polymyxa), WS-4-2 (99% Escherichia coli), WS-7-11 and Lao-1-2 (99% Pantoea agglomerans), AS-1 (99% Klebsiella pneumoniae), AS-4 (99% Klebsiella variicola), AS-I-1 (98% Paenibacillus polymyxa), AS-I-2 (98% Paenibacillus polymyxa), CD-5 (99% Enterobacter cloacae), CD-6 (Pantoea agglomerans), KRS4B-5 (98% Paenibacillus polymyxa), KRS4C-6 (99% Paenibacillus polymyxa) and Lao-1-11 (Sequencing failed). KRS4C-6 was the best for H2 production therefore chosen for further detailed study and optimization of H2 production. H2 production by KRS4C-6 occurred in couple to cell growth and glucose utilization. KRS4C-6 grew and produced H2 at the pH 5.0-8.5 but the optimal pH for growth and H2 production were found at pH 6. Growth temperatures were between 13-43C while H2 production occurred at 20-40C. However optimal temperature for growth and H2 production were between 30-35C. KRS4C-6 produced H2 at optimal condition (in 500 ml NB medium containing 1% glucose (10 mg/ml), pH 6.0) in a 1000 ml flask flushed with N2 for 5 minutes incubated at 35 C for 144 hours) yielding 495 ml H2 from the total biogas produced of 1146 ml calculating to be 43.17% H2 which was equivalent to 0.9692 mol H2/mol glucose on account of 4.09 g. (0.0226 mol) total glucose utilized.