ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การการหาสาเหตุและการป้องกันการเจริญของเชื้อราบนยางแผ่น

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การการหาสาเหตุและการป้องกันการเจริญของเชื้อราบนยางแผ่น
นักวิจัย : อรัญ หันพงศ์กิตติกูล
คำค้น : เชื้อราบนยางแผ่น
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2553
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG4850069 , http://research.trf.or.th/node/3892
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การเก็บตัวอย่างยางแผ่นที่มีเชื้อราปนเปื้อนที่ผลิตโดยเกษตรกรจาก 13 แหล่งในภาคใต้ของประเทศไทยทั้งชายฝั่งทะเลตะวันออกและตะวันตก สามารถแยกเชื้อราจากยางแผ่นได้ 150 ไอโซเลต อยู่ใน 9 จีนัส คือ Aspergillus (31.3%), Penicillium (23.3%), Cladosporium (5.3%), Rhizopus (2.7%), Mucor (1.3%), Geotrichum (1.3%), Trichoderma (1.3%) และ Tritirachium (0.7%) และกลุ่มเชื้อราที่จำแนกโดยการวิเคราะห์ระดับดีเอ็นเอ คือ Daldinia eschscholzii และ Schizophyllum commune สามารถแยกเชื้อราจากบริเวณที่เก็บหรือตากยางแผ่นได้ 81 ไอโซเลต ประกอบด้วย Aspergillus (23.5%), Fusarium (25.9%), Penicillium (17.3%), Rhizopus (9.9%) และ Cladosporium (6.2%) บริเวณที่เก็บยางแผ่นมีความชื้นสัมพัทธ์ 52.1-83.2% มีอุณหภูมิ 26.9-32.70 องศาเซลเซียส และความเร็วลม 0–5.0 กิโลเมตรต่อชั่วโมง โดยยางแผ่นที่เก็บมามีความชื้น 1.0-9.5% มีโปรตีน 0.032-1.225 มิลลิกรัมต่อกรัม และมีน้ำตาลทั้งหมด 0.127–1.130 มิลลิกรัมต่อกรัม และมีพีเอชอยู่ในช่วง 6.0–8.0 ตัวอย่างยางแผ่นที่เก็บมานอกจากจะมีเชื้อราแล้ว ยังพบยีสต์ 31 ไอโซเลต อยู่ใน 5 จีนัส คือ Candida, Cryptococcus, Pichia, Rhodotorula และ Trichosporon และยีสต์ที่พบมากคือ Pichia ohmeri, Candida ciferri และ Trichosporon asahii การทดสอบฤทธิ์ต้านราของสารเคมี 13 ชนิดคือ กรดอะซิติก แอมโมเนียมคาร์บอเนต แคลเซียมโพรพิโอเนต แคลเซียมไฮดรอกไซด์ โปแตสเซียมซอร์เบต โปแตสเซียมเบนโซเอต โซเดียมเมตาไบซัลไฟต์ โซเดียมไนเตรต โซเดียมอะซิเตต น้ำส้มควันไม้ 3 ชนิด และพาราไนโตรฟีนอลกับเชื้อรา 27 ชนิด ที่แยกได้จากยางแผ่น พบว่า กรดอะซิติก โปแตสเซียมซอร์เบต โปแตสเซียมเบนโซเอต โซเดียมเมตาไบซัลไฟต์ และน้ำส้มควันไม้จากไม้ไผ่ สามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อราได้ โดยมีค่าการยับยั้งที่ความเข้มข้นต่ำสุด (MIC) ของสารเคมี 5 ชนิดนี้ ต่อ Aspergillus ที่แยกได้ 10 ไอโซเลต คือ 0.313, 10, 5, 5 และ 6.25% ตามลำดับ โดย Aspergillus SR09 จะเป็นเชื้อราที่ทนต่อสารเคมีดีที่สุด สำหรับค่า MIC ของสารเคมีทั้ง 5 ชนิด ในการยับยั้งการเจริญ Fusarium 4 ไอโซเลต มีค่า MIC เท่ากับ 1.5, 0.625, 2.5, 0.156 และ 1.5% ตามลำดับ และในการยับยั้ง Penicilium 6 ไอโซเลต พบว่ามีค่า MIC เท่ากับ 0.156, 1.25, 5.0, 0.156 และ 3.125% ตามลำดับ เมื่อนำ Aspergillus SR09, Penicillium TT04 และ Fusarium MT05 มาศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการเจริญบนยางแผ่น พบว่าเชื้อราเจริญได้ดีที่ 25 องศาเซลเซียส ที่ความชื้นสัมพัทธ์ 85% และเจริญได้เล็กน้อยที่ 37 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์ 62.7% ไม่มีการเจริญที่ 45 และ 65 องศาเซลเซียส เมื่อศึกษาผลของความชื้นสัมพัทธ์ (57-90%) ที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส ต่อการเจริญของเชื้อราทั้ง 3 ชนิดบนยางแผ่นพบว่า ความชื้นสัมพัทธ์ 57-67% เชื้อราเจริญได้เล็กน้อย แต่ที่ 80-90% เชื้อราจะเจริญได้มาก เมื่อนำยางแผ่นดิบที่ตาก 1 วัน มาจุ่มโซเดียมเมตาไบซัลไฟต์ กรดอะซิติก และน้ำส้มควันไม้ แล้วจึงเพาะเชื้อ Aspergillus SR09, Pennicillium TT04 และ Fusarium MT05 ลงไป แล้วเก็บยางแผ่นไว้ที่ความชื้นสัมพัทธ์ห้อง (70.7%) และ 80% ที่อุณหภูมิห้อง พบว่าโซเดียมเมตาไบซัลไฟต์ 5% สามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อราทั้ง 3 ชนิด และยังทำให้ยางแผ่นมีสีขาวขึ้น เมื่อศึกษาการจุ่มยางแผ่นในโซเดียมเมตาไบซัลไฟต์ 10% เทียบกับการจุ่มสารเคมีทางการค้า แล้วเก็บไว้ในบรรยากาศห้อง (ความชื้นสัมพัทธ์ 73.4%) พบว่าจะสังเกตเห็นการเจริญของเชื้อราในวันที่ 5 แต่ชุดควบคุมและชุดที่เติมสารทางการค้าจะเห็นการเจริญของเชื้อราในวันที่ 4 ในขณะที่การทดลองที่เก็บไว้ที่ความชื้นสัมพัทธ์ 80% ไม่พบการเจริญของเชื้อราบนยางแผ่นที่จุ่มโซเดียมเมตาไบซัลไฟต์ แม้จะเก็บไว้ 30 วัน ในขณะที่ยางแผ่นที่จุ่มสารทางการค้าจะมีการเจริญของเชื้อราใน 2 วัน ในการตกตะกอนยาง โดยใช้กรด 5 ชนิด คือ กรดฟอร์มิก กรดอะซิติก กรดแลกติก กรดซัลฟูริก และกรดฟอสฟอริก แล้วตากยางแผ่นไว้ที่อุณหภูมิห้อง (ความชื้นสัมพัทธ์ 65%) พบว่า การใช้กรดอะซิติกพบการเจริญของเชื้อราบนยางแผ่นในวันที่ 5 ขณะที่การใช้กรดฟอร์มิก กรดแลกติก และกรดซัลฟูริก พบเจริญในวันที่ 4 และการใช้กรดฟอสฟอริกพบเจริญในวันที่ 3 เมื่อทำการผลิตยางตามวิธีของเกษตรกร และทำการล้างแผ่นยางก่อนตาก โดยการล้างแบบถู และเขย่า พบว่า การล้างแบบเขย่าจะลดโปรตีนและน้ำตาลในยางแผ่น และช่วยชะลอการเจริญของเชื้อราบนยางแผ่นได้ การตากยางแผ่น 1 วัน แล้วนำเข้ารมควันเป็นระยะเวลา 1-4 วัน พบว่าการรมควันที่อุณหภูมิ 50 องศาเซลเซียส จะช่วยลดความชื้นของยางแผ่น และชะลอการเจริญของเชื้อรา

บรรณานุกรม :
อรัญ หันพงศ์กิตติกูล . (2553). การการหาสาเหตุและการป้องกันการเจริญของเชื้อราบนยางแผ่น.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
อรัญ หันพงศ์กิตติกูล . 2553. "การการหาสาเหตุและการป้องกันการเจริญของเชื้อราบนยางแผ่น".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
อรัญ หันพงศ์กิตติกูล . "การการหาสาเหตุและการป้องกันการเจริญของเชื้อราบนยางแผ่น."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2553. Print.
อรัญ หันพงศ์กิตติกูล . การการหาสาเหตุและการป้องกันการเจริญของเชื้อราบนยางแผ่น. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2553.