วิทยานิพนธ์ (ภ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

วัตถุประสงค์:เพื่อศึกษาการใช้แบบประเมินความเสี่ยงที่จะเป็นโรคเบาหวานในการตรวจคัดกรองระดับกลูโคสในเลือดผิดปกติสำหรับกลุ่มผู้ป่วยนอกสูงอายุที่โรงพยาบาลตำรวจ วิธีดำเนินการวิจัย:เป็นการศึกษาชนิดภาคตัดขวางในผู้สูงอายุ (> 60 ปี) ที่เป็นผู้ป่วยอายุรกรรมนอกที่โรงพยาบาลตำรวจ ตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2550 ถึงเดือนมกราคม 2551 ผู้เข้าร่วมการวิจัยจะได้รับการสัมภาษณ์ ทำแบบประเมินความเสี่ยงที่จะเป็นโรคเบาหวาน และได้รับการตรวจวัดระดับกลูโคสในพลาสมาขณะอดอาหาร ผลการวิจัย:ผู้ป่วยที่เข้าร่วมการศึกษามีจำนวนทั้งสิ้น 319 ราย เป็นเพศหญิง 167 ราย เพศชาย 152 ราย มีอายุเฉลี่ย 70.5 + 6.5 ปี ส่วนใหญ่มีโรคร่วมได้แก่โรคความดันโลหิตสูง (ร้อยละ 80.3) และโรคไขมันในเลือดผิดปกติ (ร้อยละ 67.4) จากผลตรวจทางชีวเคมีพบว่ามีผู้ที่เพิ่งได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวาน 14 ราย (ร้อยละ 4.4) ผู้มีภาวะกลูโคสในพลาสมาขณะอดอาหารผิดปกติ 137 ราย (ร้อยละ 42.9) และผู้มีระดับกลูโคสในพลาสมาขณะอดอาหารปกติ 168 ราย (ร้อยละ 52.7) เมื่อรวมผู้ป่วยโรคเบาหวานและผู้มีภาวะกลูโคสในพลาสมาขณะอดอาหารผิดปกติเป็นผู้มีภาวะระดับกลูโคสในเลือดผิดปกติ 151 ราย (ร้อยละ 47.3) พบความสัมพันธ์เชิงเส้นตรงระหว่างระดับกลูโคสในพลาสมากับค่าคะแนนความเสี่ยง (r = 0.322, p = 0.000) ความยาวเส้นรอบเอว (r = 0.111, p = 0.024) ดัชนีมวลกาย (r = 0.163, p = 0.02) ประวัติโรคความดันโลหิตสูง (p = 0.000) และประวัติเบาหวานในพ่อแม่พี่น้อง (p = 0.001) ค่าคะแนนจุดตัดที่เหมาะสมเท่ากับ 10 คะแนน ซึ่งจะมีค่าความไวร้อยละ 78.6 และค่าความจำเพาะร้อยละ 49.8 สำหรับการตรวจคัดกรองโรคเบาหวาน และมีค่าความไวร้อยละ 70.2 และค่าความจำเพาะร้อยละ 65.5 สำหรับการตรวจคัดกรองภาวะระดับกลูโคสในเลือดผิดปกติ โดยผู้ที่ได้ค่าคะแนน > 10 คะแนน (ร้อยละ 33) จะเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการมีภาวะระดับกลูโคสในเลือดผิดปกติ นอกจากนี้ ในจำนวนผู้มีภาวะระดับกลูโคสในเลือดผิดปกติ จะพบผู้ป่วยโรคเบาหวาน 1 ทุก 14 คน สรุปผลการวิจัย:แบบประเมินความเสี่ยงอย่างง่ายนี้สามารถใช้ในการตรวจคัดกรองภาวะระดับกลูโคสในเลือดผิดปกติในกลุ่มผู้สูงอายุเพื่อค้นหาผู้มีความเสี่ยงสูงซึ่งควรได้รับการตรวจวัดระดับกลูโคสในพลาสมาขณะอดอาหารและปรับเปลี่ยนวิถีการดำเนินชีวิตเพื่อลดความเสี่ยงของโรคเบาหวานต่อไป