วิทยานิพนธ์ (พย.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบ Ex post facto design ซึ่งเป็นการศึกษาเชิงเปรียบเทียบสาเหตุ โดยศึกษาย้อนรอยจากผลหรือความจริงที่ปรากฏแล้ว เพื่อค้นหาสาเหตุที่เป็นไปได้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบความฉลาดทางอารมณ์ในเด็กที่เลี้ยงด้วยนมแม่อย่างเดียว เลี้ยงด้วยนมแม่ร่วมกับนมผสม และเลี้ยงด้วยนมผสมร่วมกับอาหารเสริมอื่น ๆ และเปรียบเทียบความฉลาดทางอารมณ์ในเด็กที่เลี้ยงด้วยนมแม่อย่างเดียวในระยะเวลาที่ต่างกัน กลุ่มตัวอย่างเป็นเด็กอายุ 3 ปีและแม่ที่อาศัยด้วยกัน ในเขตชุมชนเมือง จำนวน 250 คน เลือกโดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลของแม่ แบบสอบถามการเลี้ยงลูกด้วยนม แบบสังเกตสภาพแวดล้อมรอบตัวเด็กอายุ 0-3 ปี และแบบประเมินความฉลาดทางอารมณ์ในเด็กอายุ 3–5 ปี ของกรมสุขภาพจิต ซึ่งผ่านการตรวจความตรงตามเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ มีค่าความเที่ยงของครอนบาคอัลฟ่าเท่ากับ .95, .89 และ .89 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา, Chi-square, Mann – Whitney U - test, t-test, และ ANCOVA เพื่อควบคุมปัจจัยแปรร่วมที่มีอิทธิพลต่อความฉลาดทางอารมณ์ คือ สภาพแวดล้อมรอบตัวเด็ก ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. คะแนนเฉลี่ยของความฉลาดทางอารมณ์ โดยรวมและรายด้าน (ด้านดี ด้านเก่ง และด้านสุข) ของเด็กกลุ่มที่เลี้ยงด้วยนมแม่อย่างเดียว มากกว่าของเด็กกลุ่มที่เลี้ยงด้วยนมแม่ร่วมกับนมผสม และของเด็กกลุ่มที่เลี้ยงด้วยนมผสมร่วมกับอาหารเสริมอื่น ๆ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. คะแนนเฉลี่ยของความฉลาดทางอารมณ์โดยรวมของเด็กกลุ่มที่เลี้ยงด้วยนมแม่อย่างเดียว 6 เดือน มากกว่าของเด็กที่เลี้ยงด้วยนมแม่อย่างเดียว 4 เดือน และ 1 เดือน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวโดยเฉพาะที่นาน 6 เดือน มีประโยชน์ต่อการพัฒนาเด็กให้เติบโตเป็นผู้ที่มีความฉลาดทางอารมณ์ ซึ่งเป็นปัจจัยที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นดัชนีสำคัญที่บ่งชี้การประสบความสำเร็จของมนุษย์