ไอแทป มุ่งเน้นองค์ความรู้บริหารจัดการใต้ดิน เพิ่มผลผลิตผักกาดกระป๋องสร้างมูลค่าเพิ่มมากกว่าครึ่ง 
 

โครงการสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีของอุตสาหกรรมไทย (ไอแทป/iTAP) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ให้คำแนะนำแก่บริษัทสันติภาพ (ฮั่วเพ้ง 1958) จำกัด ผู้ผลิตผักกาดดองบรรจุกระป๋องรายใหญ่ ที่ประสบปัญหาการปลูกผักกาดเขียวปลีที่มีผลผลิตต่อไรต่ำและผักที่มีคุณภาพ ไม่สม่ำเสมอ จึงจำเป็นต้องใช้แรงงานจำนวนมากเพื่อคัดเลือกและคัดทิ้งผักกาดเขียวปลีเป็น จำนวนมาก และที่สำคัญยังใช้ปุ๋ยเคมีเพื่อกำจัดศัตรูพืชและวัชพืช ส่งผลให้ต้นทุนการผลิตสูง  ดังนั้น โครงการไอแทป/สวทช. จึงให้การช่วยเหลือและสนับสนุนผู้เชี่ยวชาญ ศ.ดร.นันทรกร บุญเกิด ผู้เชี่ยวชาญจากสำนักวิชาเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี จังหวัดนครราชสีมา ได้เสนอแนะแนวทางแก้ปัญหาให้กับบริษัทฯและเกษตรกร ด้วยการบริหาร “การจัดการใต้ดิน” พัฒนาระบบการผลิตผักกาดเขียวปลีแบบปลอดสารพิษ ด้วยเทคโนโลยีการผลิตแบบผสมผสาน เพื่อให้มีความยั่งยืน และยังเพิ่มมูลค่าทางการค้าและการผลิตได้มากกว่าครึ่งอีกด้วย

ทั้งนี้ ศ.ดร.นันทกร บุญเกิด ผู้เชี่ยวชาญจากสำนักวิชาเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี เปิดเผยว่า “ตนได้ให้คำแนะนำกับบริษัทฯ และเกษตรกร โดยเริ่มจากการตรวจวิเคราะห์ดินในพื้นที่ปลูก ให้รู้ว่าดินมีธาตุอาหาร N (ไนโตรเจน) P (ฟอสฟอรัส) K (โพแทสเซียม) ซึ่งเป็นธาตุอาหารหลักของพืช อยู่ในปริมาณเท่าใด ซึ่งส่วนใหญ่พื้นที่ปลูกผักกาดเขียวปลีจะมีธาตุฟอสฟอรัส  และโพแทสเซียม สะสมในดินปริมาณสูงมาก สามารถปลูกได้อีก 10ปีธาตุอาหารก็ยังไม่หมด และดินที่นี่เป็นกรดสูง เพียงแค่ปรับสภาพดิน โดยการใส่ปูนโดโลไมท์ เพื่อลดความเป็นกรดของดินร่วมกับการใช้อินทรียวัตถุ จะช่วยลดการใช้ปุ๋ยเคมีได้มากกว่าครึ่งหนึ่ง  อีกทั้งยังใช้เทคนิคการบริหารพื้นที่ปลูกให้มีความเหมาะสม เช่น ปลูกด้วยต้นกล้าในถาดหลุม ใช้วัสดุคลุมดิน และใช้ระบบน้ำหยด ช่วยลดการใช้สารกำจัดวัชพืชได้ทั้งหมด ซึ่งการจัดการเหล่านี้ เรียกว่า การจัดการใต้ดิน และจะได้ผลดียิ่งขึ้นหากเกษตรกรมีการจัดการบนดินด้วย โดยใช้การวิเคราะห์ปัญหาโรคและแมลงให้ถูกต้องและใช้ชีววิธี จะสามารถลดการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น”

นายวิสุทธิ์  รัชตสวรรค์ กรรมการบริหาร บริษัท สันติภาพ (ฮั่วเพ้ง 1958) จำกัด กล่าวว่า “โครงการนี้มีเกษตรกรนำร่องจำนวน 45 ราย บนพื้นที่ 45 ไร่ ปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ ทำให้สามารถลดต้นทุนการผลิตจากค่าปุ๋ยเคมี และสารกำจัดวัชพืชได้กว่า 6%  และเพิ่มผลผลิตจาก 5,500 กิโลกรัม/ไร่ เป็น 6,200 กิโลกรัม/ไร่ หรือเพิ่มขึ้น 13% ผักกาดเขียวปลีที่ได้มีลักษณะการห่อหัวแน่น  ได้น้ำหนักต่อหัว 300-500 กรัม เป็นไปตามที่บริษัทต้องการ ทำให้ลดปริมาณการคัดทิ้งเกษตรกรขายได้เต็มราคา ซึ่งผลตอบแทนรวมที่เกษตรกรได้จากเดิม 19,000 บาท (หนึ่งหมื่นเก้าพันบาท) เพิ่มเป็น 23,500 บาท/ไร่ (สองหมื่นสามพันห้าร้อยบาทต่อไร่) หรือเพิ่มขึ้น 24% และที่สำคัญที่สุด เกษตรกรยังสามารถปลูกผักซ้ำในพื้นที่เดิมได้ เนื่องจากเกษตรกรได้เรียนรู้วิธีบริหารจัดการบำรุงดินอย่างถูกวิธี  หากสมาชิกเกษตรกรทั้งหมดที่ปลูกผักให้บริษัทฯ 1,300 ราย พื้นที่ปลูก 3,900 ไร่ ได้นำแนวทางนี้ไปใช้ในการผลิตจริงจะเชื่อได้ว่าปริมาณผลผลิตที่ได้จะเพียงพอ ต่อการนำไปแปรรูปเป็นผักกาดดองบรรจุกระป๋องที่มีคุณภาพสม่ำเสมอ และสามารถขยายตลาดไปยังภูมิภาคอื่นๆ ต่อไป   

แหล่งที่มา : ไอแทป มุ่งเน้นองค์ความรู้บริหารจัดการใต้ดินฯ. (2557). ฐานเศรษฐกิจ. วันที่ 24 มกราคม, หน้า 1.